Specjaliści

Uczeń w świecie emocji – radzenie sobie z trudnymi emocjami i zachowaniami dziecka

25.11.2019 r. odbyły się warsztaty dla rodziców pt.: Uczeń w świecie emocji – radzenie sobie z trudnymi emocjami i zachowaniami dziecka. Spotkanie przygotowały i przeprowadziły: pedagog – p. Natalia Kościelniak oraz psycholog – p. Małgorzata Szypuła. Celem warsztatów było m.in. zrozumienie znaczenia uczuć w życiu człowieka; różnicowanie emocji przyjemnych i nieprzyjemnych; uświadomienie, że nie ma złych emocji; poznanie konstruktywnych sposobów radzenia sobie z emocjami.

W pierwszej części spotkania przedstawione zostały następujące informacje:

  • uświadomiono rodzicom, że panowanie nad emocjami ich dzieci jest dla nich bardzo trudne,

  • dzieci uczą się różnych reakcji w określonych sytuacjach poprzez obserwację zachowań osób najbliższych,

  • nie ma złych emocji, ponieważ każda nas czegoś uczy i pozwala określać nasze granice,

  • stany emocjonalne należy akceptować, jednak pewne działania dziecka ograniczać,

  • jak pomóc dziecku radzić sobie z emocjami?

Jak pomóc jak pomóc dziecku radzić sobie z emocjami?

  • krok pierwszy – słuchaj dziecka bardzo uważnie – utrzymuj kontakt wzrokowy z dzieckiem, zadawaj pytania wyjaśniające, powstrzymaj się od przesadnej reakcji – lepiej zakończyć rozmowę, a po przemyśleniu kontynuować i podjąć działania, dobre słuchanie cechuje się akceptacją;

  • krok drugi – zaakceptuj uczucia dziecka (wyraź to krótkim: “och”, “mmm”, “rozumiem”) – dziecko przeżywając silne emocje, jak dorosły, potrzebuje zrozumienia – nie jest wtedy w stanie słuchać, nie przyjmuje rad i argumentów, jeśli jest wysłuchane i otrzymuje empatyczną odpowiedź, najczęściej potrafi samo sobie pomóc, użalanie się nad dzieckiem i współczucie powoduje u niego frustrację, złość;

  • krok trzeci – określ uczucia dziecka – nie ingerujemy na siłę, jeśli dziecko nie chce rozmawiać, nie pytamy, dlaczego dziecko czuje to co czuje, nie angażujemy się bardziej niż wymaga tego sytuacja, odpowiednio dobieramy słowa, np.: wydaje mi się…, wygląda na to, że…, zawsze można wrócić do sprawy;

  • krok czwarty – zmień pragnienia dziecka w fantazję – pomóż dziecku nazwać i wyrazić to co czuje. Twoja spokojna i wyrozumiała reakcja pomoże mu też poradzić sobie z własnymi emocjami. “Wyrażanie pragnień dziecka w formie fantazji daje mu możliwość przeżycia w wyobraźni tego, czego nie może mieć w rzeczywistości.” (J. Sakowska, 1999) – dziecko potrzebuje “lustra”, w którym mogłoby dostrzec i ocenić swoje możliwości i uczucia – takim lustrem są rodzice, którzy swoim postępowaniem uczą dziecko, że ma prawo do przeżywania emocji oraz uczą jak sobie z nimi radzić – “Jeśli dorosły będzie wielokrotnie powtarzał określone zachowania, dziecko przyjmie je za obowiązujący wzorzec. Przez wielokrotne obserwacje “swojego odbicia w lustrze” dziecko zaczyna budować własny wizerunek oraz wyobrażenie o sobie samym. Z tych dzień po dniu, miesiąc po miesiącu widzianych obrazów z czasem formuje się “ja” dziecka: Takim się staję.” (T. Hellsten, 2005).

W drugiej części zaprezentowane zostały szkolne pomoce dydaktyczne, związane z rozwojem sfery emocjonalnej uczniów oraz wdrażania do pracy nad własnymi emocjami dziecka:

  • “Góra uczuć”;

  • “Łamacz lodu” – z tej gry edukacyjnej przepracowano wspólnie kilka kart i rodzice mogli się przekonać, że im również nie jest tak łatwo rozmawiać na temat własnych emocji i przeżyć;

  • “Kalejdoskop emocji dla młodzieży”;

  • “Kalejdoskop emocji junior”.

Założone cele zostały osiągnięte.

Bibliografia:

  1. Basistowa J., Szkoła dla rodziców, maszynopis autorski.

  2. Sakowska J., Jak kochać i wymagać. Poradnik dla rodziców – na podstawie programu realizowanego przez Ośrodek Rozwoju Edukacji Szkoła dla Rodziców i Wychowawców.

  3. Coles R., Inteligencja moralna dzieci.

  4. Ginott H., Między rodzicami a dziećmi.

  5. Pellegrino P., Mali dzisiaj, dorośli jutro.

Literatura polecana rodzicom:

1. Faber A., Mazlish E., Jak mówić, żeby dzieci nas słuchały, jak słuchać, żeby dzieci do nas mówiły.

2. Sakowska J., Szkoła dla Rodziców i Wychowawców, część I, Warszawa: Centrum Metodyczne Pomocy Psychologiczno-Pedagogicznej.


Kampania “Biała Wstążka” w ZSP-5 w Żorach

“Biała Wstążka” to ogólnoświatowa kampania organizowana przez ruch mężczyzn przeciwko przemocy wobec kobiet. Trwa przez 16 dni – od 25 listopada (Międzynarodowy Dzień Przeciw Przemocy Wobec Kobiet) do 10 grudnia (Międzynarodowy Dzień Praw Człowieka  – w tym dniu podkreśla się, że przemoc wobec kobiet jest łamaniem podstawowych praw człowieka). Aktywnie uczestniczy w niej blisko 60 krajów z całego świata. Uczniowie naszej szkoły także wzięli aktywny udział w kampanii. 2 grudnia 2019 r.podczas apelu p. Natalia Kościelniak, przedstawiła przyczyny powstania, cel, rodzaje przemocy, gdzie można szukać pomocy. Podkreśliła, że stosowanie przemocy jest łamaniem praw drugiej osoby. Ponadto zaprezentowała ulotki opracowane przez pracowników żorskiego Ośrodka Interwencji Kryzysowej oraz symboliczne białe wstążeczki. Od rana uczennice klasy III a rozdawały w wiatrołapie szkoły wstążeczki i ulotki dorosłym oraz uczniom. Po godz. 8.00 wspólnie z pedagogiem wyszły w pobliże szkoły informując przechodniów o akcji, rozdawały ulotki oraz przypinały białe wstążki. Nie jedna osoba podkreśliła, że to świetna inicjatywa!


Nie hejtuję – reaguję – kampania społeczna dla kl. I-VI

Uczniowie klas I-VI aktywnie uczestniczyli w zajęciach w ramach ogólnopolskiej kampanii profilaktycznej “Nie hejtuję – reaguję”. Projekt jest elementem ogólnopolskiej kampanii edukacyjno-profilaktycznej przeciwko cyberprzemocy, hejtowi i mowie nienawiści „Nie hejtuję- reaguję”, realizowanej przez Fundację Dajemy Dzieciom Siłę w ramach projektu dofinansowanego ze środków Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.

Cel główny kampanii:zwiększenie świadomości dotyczącej problemu hejtu, cyberprzemocy oraz mowy nienawiści, ze szczególnym uwzględnieniem roli świadka w tych procesach.

Cele szczegółowe działań:
– uwrażliwienie młodych ludzi na problem obrażania w internecie
– zapoznanie z pojęciami hejt i mowa nienawiści
– prezentacja sposob
ów reagowania- ofiar oraz świadków
– kszta
łtowanie oraz promowanie postaw empatycznych.

Uczniowie klas I-VI mieli zajęcia prowadzone przez pedagoga lub psychologa. Po spotkaniu z daną klasą wypełniali ankietę ewaluacyjną, z której wyciągnięto następujące wnioski:

  • zdecydowana większość uczniów klas I-VI uważa, że zajęcia zrealizowane w ramach kampanii były ciekawe,

  • zajęcia z pedagogiem lub psychologiem poszerzyły wiedzę z zakresu cyberprzemocy, hejtu oraz odpowiednich sposobów postępowania większości uczniów,

  • zdobytą wiedzę i nowe informacje 84% badanych wykorzysta w praktyce.

W ramach kampanii uczniowie wymienionych oddziałów klasowych wykonywali z wychowawcami lub na zajęciach plastycznych plakaty w zespołach 3-osobowych. Wytypowane dwie prace (jedna w kategorii klas I-III, jedna wśród klas V-VI) brały udział w zmaganiach o zasięgu ogólnopolskim. Niestety tym razem nie udało nam się zdobyć podium, ale z Waszych prac stworzymy gazetkę profilaktyczną pod hasłem: “Stop cyberprzemocy”.
W przyszłości Szkoła Podstawowa nr 5 w Zespole Szkolno – Przedszkolnym nr 5 w Żorach powinna uczestniczyć w podobnych działaniach o charakterze profilaktycznym.


Zbiórka na Szpital Onkologiczny w Gliwicach organizowana przez OSP w Roju

Od początku listopada do 3 grudnia trwała w naszej szkole zbiórka materiałów plastycznych, nowych książeczek i zabawek na rzecz Szpitala Onkologicznego w Gliwicach. Głównym organizatorem akcji była Ochotnicza Straż Pożarna z Roju. Kochani przekazaliśmy materiały plastyczne, książki oraz 3 pluszaki. Bardzo dziękuję za zaangażowanie w akcję. Pamiętajcie, że dobro do Was powróci!


Międzynarodowy Dzień Praw Dziecka z UNICEF

21 listopada przypada Międzynarodowy Dzień Praw Dziecka. W tym roku również świętowaliśmy z UNICEF-em realizując projekt edukacyjny. P. Natalia Kościelniak wspólnie z przedstawicielami Samorządu Uczniowskiego, Małego Samorządu oraz chętnymi Świetliczakami przygotowała dla uczniów i nauczycieli ZSP-5 w Żorach 45-ciominutową uroczystość. Wszyscy spotkaliśmy się na sali gimnastycznej. Były piosenki, wiersze, filmiki, prezentacje. Oczywiście uświadomienie uczniom ich praw jest bardzo ważne, gdyż muszą je znać, by wiedzieć kiedy ktoś je łamie. Na równi z prawami mamy obowiązki. Koleżanki z klasy 5 b przypomniały nam na zakończenie uroczystości, z jakich obowiązków musi wywiązywać się uczeń ZSP-5 w Żorach. 21 listopada zorganizowaliśmy również dzień niebieski. W ramach projektu edukacyjnego każda z klas będzie miała jeszcze 2 zajęcia związane z tą problematyką.


Klasowe albumy dla dzieci z Marzycielskiej Poczty – Dzień Życzliwości 2019 w ZSP-5 Żory

21 listopada świętowaliśmy, już po raz 2 w ZSP-5 w Żorach,  Dzień Życzliwości. Z tej okazji pani Natalia Kościelniak wraz z Samorządem Uczniowskim i Małym SU wymyśliła, aby każdy zespół klasowy przygotował album dla wybranego dziecka, które ma swój profil na portalu Marzycielskiej Poczty. Każdy z uczniów wykonywał samodzielnie lub z pomocą rodziny pracę plastyczną w domu. Powstało 12 pięknych albumów, które za pośrednictwem Poczty Polskiej trafiły do adresatów. Serdecznie dziękujemy za zaangażowanie w akcję. Mamy nadzieję, że prace spodobały się.


Udział uczniów klas I-III w ogólnopolskiej akcji #Jestem ślimaczkiem

Szkolny logopeda zgłosił ZSP-5 w Żorach do udziału w ogólnopolskiej akcji #Jestem ślimaczkiem. Jest to inicjatywa skierowana do uczniów klas I-III. Cele działań:

  • poznanie funkcjonowania i znaczenia zmysłu słuchu;

  • uwrażliwienie na potrzeby dzieci z wadą słuchu;

  • zapoznanie się z protezami słuchowymi: aparatem i implantem ślimakowym.

Pedagog szkolny przeprowadził zajęcia z wszystkimi oddziałami, na których uczniowie dowiedzieli się: w jaki sposób działa słuch, do czego jest nam potrzebny, z jakimi problemami borykają się osoby z niedosłuchem, czym jest aparat słuchowy i implant ślimakowy. Po zajęciach z pedagogiem każda klasa wykonywała pracę plastyczną na przekazanym wzorze. Był to albo aparat słuchowy albo implant ślimakowy. Każda klasa miała przypisaną technikę wykonania. Powstały przepiękne prace spośród, których uczniowie każdej klasy, poprzez głosowanie, wybierali 4 najciekawsze. Wytypowane prace będą zawieszone na tablicy informacyjnej zamieszczonej przy drzwiach wejściowych do szkoły.


Europejski Tydzień Świadomości Dysleksji w ZSP-5 Żory

W dniach od 21 do 25 października pedagog szkolny przygotował szkolne obchody Europejskiego Tygodnia Świadomości Dysleksji. Została przygotowana wystawa prac uczniów uczęszczających na zajęcia korekcyjno-kompensacyjne pod hasłem “Jesień” z ukrytymi wyrazami z trudnościami ortograficznymi na II piętrze szkoły. Był ogłoszony konkurs na ortograficzną ilustrację dla uczniów klas I-VIII – oto wyniki:

  • I miejsce – Klaudia Sałaczak ( kl. III b), Patrycja Skowron ( kl. V b)

  • II miejsce – Zofia Łukaszczyk ( kl. I a)

  • III miejsce – Nikodem Suchanek ( kl.II b)

Z prac powstała wystawa na I piętrze szkoły.

Na parterze przygotowano tablicę ze sławnymi dyslektykami.

Uczniowie klas I-VIII wraz z wychowawcami lub nauczycielami języka polskiego odbyli w wyznaczonym terminie ortograficzne spacery po szkole zapoznając się z przygotowanymi treściami na poszczególnych tablicach i gazetkach.

Zorganizowano również szybkie dyktanda z lukami dla chętnych dzieci klas II-VIII, wyłoniono dzieci, które popełniły najmniej błędów ortograficznych. Oto wyniki dyktand:

  • kl. II A – Zofia Landzińska

  • kl. II B – Oliwia Pyrek

  • kl. III A – Olimpia Langer

  • kl. III B – Aleksandra Koizar

  • kl. V A – Agata Mańka i Alicja Piotrowska

  • kl. V B – Patrycja Skowron

  • kl. VI A – Amelia Maruszewska

  • kl. VI B – Nina Czerwiec – dyktando bezbłędne

Chętni uczniowie klas pierwszych uczestniczyli w konkursie na najciekawszy szlaczek. Wyniki:

  • I miejsce – Maja Wójtowicz (kl. I a), Artur Parot (kl. I b)

  • II miejsce – Estera Mika (kl. I a), Alicja Mrowiec (kl.I b)

  • III miejsce – Liliana Wróblewska (kl. I a), Wiktoria Skurzewska (kl. I b)

Dzięki tej inicjatywie uczniowie dowiedzieli się czym jest dysleksja, z jakimi problemami zmagają się dyslektycy oraz uświadomili sobie, że pomimo trudności można odnieść wielki sukces.


Bezpieczne wakacje 2019

Końcem maja pedagog szkolny, we współpracy z Samorządem Uczniowskim i Małym Samorządem Uczniowskim, ogłosił ostatni szkolny konkurs plastyczny. Należało wykonać pracę w formacie A-3 będącą interpretacją hasła “Bezpieczne wakacje 2019”. Oto wyniki szkolnych zmagań:

Miejsce

Imię i nazwisko dziecka

Klasa

I

Maria Wróblewska

Amelia Brych

IVb

II

II

Emilia Źrółka

Hanna Wojcieszuk

Vb

II

III

Karolina Maryńczak

Gabriela Wróblewska

Mateusz Bednarz

IVb

Vb

II

Serdecznie gratuluję!!!

Z dostarczonych prac powstała tablica umieszczona w wiatrołapie szkoły zatytułowana: “Dzieci przypominają dzieciom o zasadach bezpieczeństwa w czasie wakacji”.

Kochani pamiętajcie, że nie macie wakacji od racjonalnego myślenia i przestrzegania zasad BHP.

Do zobaczenia we wrześniu

p. Natalia Płonka


Podsumowanie projektu edukacyjnego UNICEF “Szkoła z Prawami Dziecka”

Koordynator: Natalia Płonka

W kwietniu 2019 roku pani Natalia Płonka zgłosiła Zespół Szkolno – Przedszkolny nr 5 w Żorach do udziału w realizacji założeń projektu edukacyjnego UNICEF “Szkoła z Prawami Dziecka”. Celem inicjatywy „Szkoła z Prawami Dziecka” było zwrócenie uwagi na znaczenie edukacji o prawach dziecka, zapoznanie dzieci i młodzieży z zagadnieniami dotyczącymi praw dziecka, uświadomienie uczniom znaczenia praw dziecka i ich konsekwencji w codziennym życiu;, zaangażowanie przedstawicieli środowiska lokalnego w promowanie idei praw dziecka, wyróżnienie najaktywniejszych działaczy dbających o prawa dziecka wśród lokalnej społeczności.

27. kwietnia 2019 roku rozpoczęliśmy realizację projektu apelem dotyczącym praw dziecka, w czasie którego wykorzystano, za zgodą uczniów klasy VIII, ich autorski filmik dotyczący tej tematyki. Tego dnia uczniowie każdej klasy zrealizowali zajęcia według pierwszego scenariusza oraz przygotowali plakaty o ich prawach, które zostały zaprezentowane na szkolnym korytarzu. Drugie zajęcia zostały zrealizowane w każdej klasie w terminie od 29.04.2019 roku do 17.05.2019 roku. Uczniowie każdej klasy mogli wytypować po 5 osób do odznak gwiazdy Szeryfa Praw Dziecka poprzez głosowanie, które odbyło się 22. maja 2019 roku – każde dziecko mogło oddać głos. Po przeliczeniu zostali wytypowani Szeryfowie Praw Dziecka Zespołu Szkolno – Przedszkolnego nr 5 w Żorach. Pani Natalia opracowała zaproszenia, które uczniowie wręczyli wybranym osobom. Dodatkowo zostały opracowane dyplomy.

Uroczyste podsumowanie projektu “Szkoła z Prawami Dziecka” nastąpiło 31. maja 2019 roku przy okazji szkolnych obchodów Dnia Dziecka. Kasia i Błażej (członkowie Samorządu Uczniowskiego) przypomnieli założenia tego działania. Zostały oczywiście wręczone odznaki Szeryfa Praw Dziecka przez szkolną maskotkę baranka (Błażej) oraz przygotowane dyplomy wybranym przez uczniów Zespołu Szkolno – Przedszkolnego nr 5 w Żorach osobom:

  • Pani Anna Gaszka – „Szeryf Praw Dziecka” uczniów Zespołu Szkolno – Przedszkolnego nr 5 w Żorach – radna Rady Miasta, nauczycielka WDŻ oraz historii;

  • Pani Sylwia Leszczyńska – Pyrek – „Szeryf Praw Dziecka” uczniów Zespołu Szkolno – Przedszkolnego nr 5 w Żorach – nauczycielka edukacji wczesnoszkolnej, osoba organizująca turnieje szachowe oraz konkursy przyrodniczo – ekologiczne, wicedyrektor ZSP – 5 w Żorach;

  • Pan Mirosław Śmietana – „Szeryf Praw Dziecka” uczniów Zespołu Szkolno – Przedszkolnego nr 5 w Żorach – człowiek przygotowujący uczniów ZSP – 5 w Żorach do bierzmowania oraz prowadzący spotkania oazy;

  • Pan Dariusza Micka – „Szeryf Praw Dziecka” uczniów Zespołu Szkolno – Przedszkolnego nr 5 w Żorach – ratownik medyczny, który wielokrotnie prowadził zajęcia z zakresu pierwszej pomocy przedmedycznej dla uczniów i z uczniami;

  • Pan Paweł Gamża – „Szeryf Praw Dziecka” uczniów Zespołu Szkolno – Przedszkolnego nr 5 w Żorach – nauczyciel chemii i biologii.

Bardzo dziękuję za zaangażowanie uczniów i nauczycieli w realizację projektu edukacyjnego UNICEF “Szkoła z Prawami Dziecka”. Teraz czekamy na certyfikat.


PROJEKT EDUKACYJNY UNICEF “SZKOŁA Z PRAWAMI DZIECKA” – EDYCJA IV

27 kwietnia rozpoczęliśmy realizację projektu edukacyjnego UNICEF “Szkoła z Prawami Dziecka”. Celem projektu jest m.in.: zwrócenie uwagi na znaczenie edukacji o prawach dziecka, uświadomienie uczniom znaczenia praw dziecka i ich konsekwencji w codziennym życiu, zaangażowanie przedstawicieli środowiska lokalnego w promowanie idei praw dziecka, wyróżnienie najaktywniejszych działaczy dbających o prawa dziecka wśród społeczności lokalnej. W pierwszej części odbył się apel, na którym szkolny koordynator przypomniał najważniejsze informacje dotyczące praw dziecka, zaprezentował filmik i prezentację przygotowaną przez UNICEF. Następnie każda klasa przygotowała plakaty, będące interpretacją hasła “Prawa Dziecka”. Obecnie realizujemy treści z drugiego scenariusza i typujemy kandydatów do odznaki “Szeryfa Praw Dziecka”. Niebawem odbędzie się głosowanie, a wytypowane osoby zostaną zaproszone na nasze szkolne obchody Dnia Dziecka, na których odbędzie się uroczyste wręczanie odznak.


KWIECIEŃ MIESIĄCEM WIEDZY O AUTYZMIE

2 kwietnia obchodzony jest ŚWIATOWY DZIEŃ WIEDZY NA TEMAT AUTYZMU, który został ustanowiony przez Zgromadzenie Ogólne ONZ. Dzień ten rozpoczyna ŚWIATOWY MIESIĄC WIEDZY NA TEMAT AUTYZMU, który ma zwrócić uwagę społeczeństwa na problemy i potrzeby osób z autyzmem. 2 kwietnia został zorganizowany DZIEŃ NIEBIESKI jako wyraz solidarności ze światową akcją. Ponadto pedagog przybliżył uczniom, problemami z jakimi zmagają się osoby z tym zaburzeniem rozwoju. Została stworzona tablica informacyjna dla rodziców, a dzieci uczęszczające na świetlicę wykonały tematyczny plakat.


PROFILAKTYCZNE PRZEDSTAWIENIA TEATRALNE

22 marca w naszej szkole zostały zorganizowane przez pedagoga profilaktyczne przedstawienia teatralne przygotowane przez aktorów wodzisławskiego teatru “Bajaderka”. Dla uczniów klas I – IV przygotowano występ pod hasłem “Cyberprzestrzeń”, czyli dziecko bezpieczne w wirtualnym świecie, wpływ nowoczesnych technologii na nasze życie, istota równowagi i umiejętnego korzystania z zasobów Internetu, tak by być bezpiecznym i szczęśliwym. Zaś uczniowie klas V – VIII zobaczyli przedstawienie “Burza mózgów” – przenieśli się do tajemniczego laboratorium, gdzie z Szalonym Doktorem i jego robotem dowiedzieli się jaki wpływ na nasze zdrowie i życie mają uzależnienia i używki, z jakich powodów dzieci sięgają po zakazane substancje. Przedstawienia bardzo ciekawe, spotkały się z pozytywnym odbiorem ze strony uczniów i nauczycieli.


ZAJĘCIA PROFILAKTYCZNE O HEJCIE I WYKLUCZENIU

W marcu uczniowie naszej szkoły uczestniczyli w zajęciach pod hasłem: „TOLERANCJA – WYKLUCZENIE – HEJT – WSPARCIE – POMOC – PRZEMOC – AGRESJA, CO WSPÓLNEGO MAJĄ TE SŁOWA KLUCZE?”. Spotkanie zostało zorganizowane w ramach realizacji projektu edukacyjnego opracowanego przez Stowarzyszenie Pomagajmy – Razem Raźniej i było prowadzone przez prezesa tej organizacji panią psycholog Alinę Niedzielską. Celem spotkania było przybliżenie problematyki agresji, wykluczenia społecznego, hejtu, tolerancji, akceptacji, przemocy, pomocy i współpracy. Podczas 45 min. wykładu i dyskusji zostały przybliżone w/w słowa klucze, omówiono ich znaczenie, zmotywowano uczniów do wyciągnięcie wniosków, przedstawione zostały sposoby radzenia sobie w sytuacjach zagrożenia. Dziękujemy za owocne spotkanie nakłaniające dzieci do refleksji. Kochani Uczniowie pamiętajcie: “bądźcie sobą – przemoc i zawiść nas zabijają”!


WSZYSTKIE KOLORY ŚWIATAPROJEKT EDUKACYJNY UNICEF -u – PODSUMOWANIE

W październiku p. Natalia Płonka, pedagog oraz wychowawczyni świetlicy szkolnej, zgłosiła Zespół Szkolno-Przedszkolny nr 5 w Żorach do aktywnego udziału w akcji UNICEFU – Wszystkie Kolory Świata. Ambasadorką akcji jest Majka Jeżowska. Na początku listopada do szkoły przyszły materiały w postaci plakatów oraz płyty CD z nagraniami dotyczącymi akcji. Uczniowie, 21 listopada, przy okazji obchodów Międzynarodowego Dnia Praw Dziecka, uczestniczyli w apelu poświęconym tej inicjatywie. Szczegółowo omówiono także etapy realizacji tego projektu. Chętni uczniowie odbierali u p. Natalii przygotowane szablony lalek, a po uszyciu szmacianki wypełniali akt urodzenia przytulanki. Akcja szycia szmacianek trwała do 4 stycznia 2019 roku.  Uszyto 15 pięknych lalek. W styczniu zorganizowano kiermasz przytulanek. W przekazie pojawił się następujący komentarz:

KUP LALECZKĘ – URATUJ DZIECKO W AFRYCE

10 ZŁ. = 1 SZCZEPIONKA

            Z kiermaszu pozyskano kwotę 470 zł., którą p. Natalia Płonka 23 stycznia 2019 roku wpłaciła na konto UNICEF-u.  Dziękujemy naszym uczniom oraz rodzicom za zaangażowanie w realizację projektu Wszystkie Kolory Świata: Uszyj Laleczkę – Uratuj Dziecko w Afryce.

            Kochani pomogliśmy 47 dzieciom mieszkającym w Afryce!!!

Opracowała: Natalia Płonka


Wyniki międzyszkolnego konkursu zbiórki słodyczy w ramach akcji “Dzieci dzieciom na Mikołaja”

18 grudnia 2018 roku zostały ogłoszone wyniki międzyszkolnego konkursu zbiórki słodyczy w ramach akcji “Dzieci dzieciom na Mikołaja”. Dzięki Waszemu zaangażowaniu nasza placówka zajęła III miejsce. Nagrodą jest pokaz karetki wraz ze szkoleniem ratowniczym na terenie naszej placówki oraz nagroda specjalna. Dziękuję za zaangażowanie.


Albumy dla dzieci z Marzycielskiej Poczty w prezencie od klas w ramach szkolnych obchodów Dnia Życzliwości w ZSP-5

21 listopada świętowaliśmy Dzień Życzliwości. Z tej okazji pani Natalia Płonka wraz z Samorządem Uczniowskim i Małym SU wymyśliła, zaproponowała, aby każdy zespół klasowy przygotował album dla określonego dziecka, które ma swój profil na portalu Marzycielskiej Poczty. Każdy z uczniów wykonywał samodzielnie lub z pomocą rodziny pracę plastyczną w domu. Uczniowie klasy Vb dodatkowo dla dziewczynki zakupili upominek w postacie kucyków i squishiego. Albumy klas I – VIII zostały wysłane do adresatów. Serdecznie dziękujemy za zaangażowanie w akcję.


Podsumowanie zbiórki słodyczy w ramach akcji “Dzieci dzieciom na Mikołaja” – Stowarzyszenie “Pomagajmy – Razem Raźniej”

Dzięki zaangażowaniu społeczności szkolnej i przedszkolnej zebraliśmy bardzo dużo słodyczy w ramach akcji “Dzieci dzieciom na Mikołaja”.

Podsumowanie w liczbach:

  • kalendarze adwentowe – 64 sztuki (w tym 39 szt. szkoła + 25 szt. przedszkole),

  • czekolady – 69 sztuk (w tym 51 szt. szkoła + 18 szt. przedszkole),

  • żelki – 72 paczki (w tym 45 szt. szkoła + 27 szt. przedszkole),

  • lizaki – 161 sztuk (w tym 90 szt. szkoła + 71 szt. przedszkole),

  • batony – 530 sztuk (w tym 412 szt. szkoła + 118 szt. przedszkole).

Ponadto podarowaliście słodycze typu: ciastka, cukierki, draże, gumy, które zostały przekazane na rzecz żorskich rodzin organizowaną przez Stowarzyszenie “Po prostu partner”.

Dzięki sponsorom ofiarowaliśmy dodatkowo 6 pluszowych misiów dla dziewczynek z oddziału onkologicznego Górnośląskiego Centrum Zdrowia Dziecka.

SERDECZNIE DZIĘKUJEMY UCZNIOM, PRZEDSZKOLAKOM, RODZICOM I NAUCZYCIELOM ZA OGROMNE ZAANGAŻOWANIE W AKCJĘ!!!

Podziękowanie stowarzyszenia dla szkoły znajdziecie pod następującym linkiem:

https://www.facebook.com/pomagajmyrazemrazniej/posts/1846078682157283?__xts__%5B0%5D=68.ARDk3TRcr03mHbxgSgsn-X_cX6steeHq486ldt1x9rl30XbcVUVf4-VJ89Qjgmqy8UNRCiHP7Ob3D-naH7IuZjcdZRxszVhSvJ0pG-sM1KOQKUgth5GQZpuX1uv3h1HTK8hDevsY7zocgoVnWXX8xJblPmtdo1tCJxAYVsAqAbiPMrGX7DJ04-z9rF5ACsz-7RcAR7pYxFNNmLVczEMquCKQNwQH7xvEQb774KGrzFhr5jJIa6RImLTyRPbdcgvY2JZfTnLwmgtCVO5sKnPw-6JHKPS64ztIFwZOgxZA36rTfn96nPnoQgT_3_9Xi4SkjKB27Gqe2LQan_FlE-ipon7BjTs4&__tn__=-UC-R


#GoBlue – Międzynarodowy Dzień Praw Dziecka w Szkole Podstawowej nr 5 w Zespole Szkolno – Przedszkolnym nr 5 w Żorach z UNICEF-em

20 listopada społeczność naszej szkoły uczciła obchody Międzynarodowego Dnia Praw Dziecka. Kilka dni wcześniej wszyscy zostali poinformowani, że dzień ten jest dniem niebieskim – każdy kto miał w domu ubrania w tym kolorze, mógł je założyć, jako wyraz solidarności z innymi dziećmi. Przy wejściu do szkoły zawieszona została gazetka, dotycząca praw dzieci. Informacje o akcji zostały zamieszczony na tablicy Samorządu Uczniowskiego oraz w dzienniku elektronicznym.

Część główna szkolnych obchodów odbyła się podczas apelu. Przy wejściu na salę gimnastyczną uczestnicy akcji otrzymali balony w kolorze niebieskim. Na apelu przedstawione zostały informacje na temat Konwencji o Prawach Dziecka, odczytany został List Rzecznika Praw Dziecka, zaprezentowana została postać Janusza Korczaka oraz krótki materiał filmowy. Pedagog przypomniał również uczniom o tym, iż oprócz praw mają również obowiązki, o których powinni pamiętać tak samo, jak o swoich prawach. Na zakończenie każdy uczeń otrzymał pamiątkową “wklejkę” do zeszytu z języka polskiego – uśmiechniętą buźkę z datą i napisem “Międzynarodowy Dzień Praw Dziecka”. Indywidualnie każdy pokolorował obrazek na niebiesko. Dodatkowo, aby uczcić tą uroczystość, na długiej przerwie obiadowej odbyła się mini-dyskoteka. Każdy chętny mógł przyjść na salę gimnastyczną i wspólnie z kolegami, koleżankami zatańczyć trzy znane tańce. Apel był połączony z obchodami Dnia Życzliwości podczas, którego zostały przekazane informacje na temat projektu edukacyjnego UNICEF “Wszystkie Kolory Świata”. Inicjatywę zaliczamy do zdecydowanie udanych.


ZABURZENIA MOTORYKI MAŁEJ U UCZNIÓW – materiały powarsztatowe

Bez umiejętności grafomotorycznych dziecku jest trudno mówić!

Obszar ruchowy ręki i mowy znajdują się w mózgu człowieka bardzo blisko siebie, dlatego powinniśmy dbać o rozwój motoryki u dziecka.

Motoryka mała to wszystko to co wykonujemy palcami i dłońmi. Doskonalenie motoryki małej u każdego człowieka rozpoczyna się od najwcześniejszych lat życia. Początkowo jest to łapanie równego typu zabawek, np. grzechotka, miś, gryzak. Kolejnym etapem jest układanie, przekładanie klocków. Następnie zaczynamy rysować – początkowo są to bazgroty, później rysunki – tak zwane głowonogi, aż w końcu rysujemy elementy przypominające faktyczny wygląd przedmiotu, rzeczy, ludzi. Rozwój motoryki małej to także nauka wykonywania czynności samoobsługowych. Na samym końcu mamy umiejętności tzw. precyzyjne w zakresie motoryki małej, czyli zapinanie, rozpinanie guzików, sznurowania butów czy też prawidłowy chwyt narzędzia pisarskiego i wykonywanie szlaczków, zapisywanie liter, liczb, wyrazów, zdań.

Coraz częściej w obecnej rzeczywistości, po mimo optymalnych warunków rozwoju dziecka, zdarza się, że uczniowie wykazują zaburzenia w zakresie motoryki małej. Pamiętajmy, iż nie należy tego bagatelizować, gdyż problem nie zniknie sam, a może się z czasem nawarstwiać.

Najczęstsze problemy w zakresie motoryki małej u dzieci, czyli co powinno niepokoić?

  • operowanie od najwcześniejszych lat życia zdobyczami techniki – telefon dotykowy, tablet;

  • problemy z czynnościami samoobsługowymi – np.: zawiązywanie sznurówek, zapinanie guzików;

  • problemy z posługiwaniem się sztućcami na stołówce szkolnej w czasie obiadu;

  • niechęć to realizacji zadań manualnych (np. rysowania, lepienia z plasteliny, nawlekanie);

  • nieustalona laterializacja;

  • zbyt duże lub za słabe napięcie mięśniowe;

  • zbyt wolne lub zbyt szybkie tempo pracy;

  • zaburzenia grafomotorycznie – niski poziom graficzny pisma – np. litery niekształtne, rozciągnięte w liniaturze;

  • zaburzona koordynacja wzrokowo – ruchowa;

  • zaburzona sfera planowania motorycznego – pismo nie mieści się w liniaturze;

  • niezgrabność ruchowa;

  • uczeń stymuluje się dodatkowo, np.: siadając na własnych rękach, mocne zaciskanie dłoni, uderzanie ręką w rzeczy o wyraźnych fakturach.

  • niechęć w dotykaniu różnych powierzchni, faktur, przedmiotów nieznanych1.

Po czym możemy rozpoznać?:

  • zbyt słaby lub za mocny nacisk narzędzia piszącego;

  • nie zawiązuje sznurówek,

  • ma problem z posługiwaniem się sztućcami,

  • współruchy – wysuwanie języka w czasie pisania, realizacji prac manualnych, machanie nogami, tupanie.

Zaburzenia motoryki małej mogą przyjmować różną postać. Mogą to być trudności w zakresie grafomotoryki lub brak umiejętności koordynacji ruchów rąk.

Ćwiczenia, które zdecydowanie wypłyną na rozwój motoryki małej:

  • zamalowywanie farbami dużych powierzchni, np. duży arkusz papieru przytwierdzony do podłogi;

  • malowanie dwoma rękami jednocześnie – uaktywnianie obu półkul mózgowych;

  • malowanie pędzlem linii prostych;

  • zamalowanie kolorem dużych powierzchni z uwzględnieniem kierunków od lewej do prawej i od góry do dołu;

  • zabawy paluszkowe;

  • czworakowanie celem wzmacniania obręczy barkowej dziecka – większa wytrzymałość ręki w czasie pracy;

  • nawlekanki;

  • przenoszenie przedmiotów szczypcami, klamerkami;

  • prace plastyczne typu: wydzieranka, wylepianie kulkami z bibuły;

  • rysowanie pionowych kresek, linii falowanych, plątanych, ślimaczków;

  • kolorowanie różnych rysunków;

  • rysowanie figur geometrycznych po śladzie i samodzielnie;

  • łączenie punków;

  • odbijanie gotowych szablonów;

  • wycinanki różnego typu;

  • realizacja zadań przestrzennych, np. wykonanie łódki, czapki z papieru;

  • lepienie z plasteliny, ciastoliny;

  • układanie klocków i puzzli;

  • wykonywanie szlaczków zwykłych, literopodobnych, cyfropodobnych.

W doskonaleniu prawidłowego chwytu narzędzia pisarskiego pomagają również różnego typu nakładki na ołówek, pióro, pióra odpowiednio profilowane, trójkątne kredki, grube ołówki z drobnymi wypustkami.

Jeśli dziecko nauczy się panować nad ruchami rąk i nie będzie miało problemów grafomotorycznych wówczas jego przygoda ze szkołą będzie zdecydowanie mniej frustrująca i stresująca.

1 https://www.osesek.pl/zdrowie-i-pielegnacja-dziecka/zdrowie-dziecka/1103-zaburzenia-malej-motoryki.html z dn. 19.10.2018 r.

Bibliografia:

  1. G. Demelowa, Minimum logopedyczne dla nauczycieli przedszkola, WSiP 1979 r. 

  2. https://www.osesek.pl/zdrowie-i-pielegnacja-dziecka/zdrowie-dziecka/1103-zaburzenia-malej-motoryki.html z dn. 19.10.2018 r.

  3. K. Piotrowska-Madej, A. Żychowicz,Smart Hand Model, Harmonia 2017.

  4. M. Bogdanowicz, Psychologia kliniczna dziecka w wieku przedszkolnym, WSiP 1985 r. 

  5. T. Danielewicz, A.Koźmińska, J.Magnuska, Pomoce terapeutyczne dla dzieci nerwicowych i dyslektycznych, PTHP 1974 r. 

  6. T. Gąsowska, Z. Stepowska, Praca wyrównawcza z dziećmi mającymi trudności w czytaniu i pisaniu, WSiP, W-wa, 1978 r. 

Polecam krótki filmik Homo tabletis – oto link z dn. 13.11.2018 r.: https://www.youtube.com/watch?v=YmX20QCtBvw

Opracowała: Natalia Płonka

pedagog szkolny


Spotkanie z sędzią, prokuratorem i adwokatem

10 listopada 2018 roku w stołówce szkolnej odbyło się spotkanie uczniów klas: Vb, VI, VII, oraz VIII z sędzią, prokuratorem i adwokatem w ramach zajęć: Poznajemy zawody pracowników sądu – wykroczenia i konsekwencje prawne – uczeń do 17 roku życia w świetle przepisów prawa. Każdy z gości opowiedział o swojej pracy, obowiązkach służbowych. Uczniowie dowiedzieli się, jaki jest kolor żabotów przy togach poszczególnych ekspertów, a nawet mogli przez moment w rękach potrzymać łańcuch sędziowski. Kolejnym etapem była pogadanka na temat wykroczeń i konsekwencji prawnych ucznia do 17 roku życia. Ostatnim elementem spotkania była możliwość zadawania pytań przez uczniów zaproszonym ekspertom. Pytań i nurtujących wątpliwości było tak dużo, że spotkanie przeciągnęło się z 45 min. do 90 min. Dziękujemy za przybycie, poświęcony czas oraz owocne spotkanie.


Informacje dotyczące pomocy psychologiczno-pedagogicznej

Przepis prawa:zapoznanie rodziców z obowiązującymi w szkole podstawowej rozporządzeniami w zakresie pomocy psychologiczno-pedagogicznej.

POMOC PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNA UDZIELANA UCZNIOWI W SZKOLE POLEGA NA:

  • rozpoznawaniu i zaspokajaniu indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych ucznia oraz

  • rozpoznawaniu indywidualnych możliwości psychofizycznych ucznia i czynników środowiskowych, wpływających na jego funkcjonowanie w  szkole w celu wspierania potencjału rozwojowego ucznia i stwarzania warunków do jego aktywnego i pełnego uczestnictwa w życiu  szkoły oraz w środowisku społecznym.

KOMU OPRÓCZ UCZNIA UDZIELANA JEST POMOC PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNA:

  • rodzicom uczniów i nauczycielom polega na wspieraniu rodziców i nauczycieli w rozwiązywaniu problemów wychowawczych i dydaktycznych oraz rozwijaniu ich umiejętności wychowawczych w celu zwiększania efektywności pomocy udzielanej uczniom.

POMOC PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNA JEST DOBROWOLNA I NIEODPŁATNA.

POWÓD OBJĘCIA UCZNIA PPP

Potrzeba objęcia ucznia pomocą psychologiczno-pedagogiczną w szkole wynika w szczególności:

1) z niepełnosprawności;

2) z niedostosowania społecznego;

3) z zagrożenia niedostosowaniem społecznym;

4) z zaburzeń zachowania lub emocji;

5) ze szczególnych uzdolnień;

6) ze specyficznych trudności w uczeniu się;

7) z deficytów kompetencji i zaburzeń sprawności językowych;

8) z choroby przewlekłej;

9) z sytuacji kryzysowych lub traumatycznych;

10) z niepowodzeń edukacyjnych;

11) z zaniedbań środowiskowych związanych z sytuacją bytową ucznia i jego rodziny, sposobem spędzania czasu wolnego i kontaktami środowiskowymi;

  1. z trudności adaptacyjnych związanych z różnicami kulturowymi lub ze zmianą środowiska edukacyjnego, w tym związanych z wcześniejszym kształceniem za granicą.

FORMY POMOCY PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ W ZSP 5

  • w trakcie bieżącej pracy z dzieckiem (dostosowanie wymagań edukacyjnych) oraz przez zintegrowane działania specjalistów i nauczycieli,

  • zajęć dydaktyczno-wyrównawczych – do 8 uczniów – j. polski, j. angielski, matematyka;

  • zajęć specjalistycznych: korekcyjno-kompensacyjnych – do 5 uczniów, logopedycznych – do 4 uczniów klas I-III;

  • zajęć związanych z wyborem kierunku kształcenia i zawodu;

  • zindywidualizowanej ścieżki kształcenia;

  • porad i konsultacji;

  • warsztatów.

KSZTAŁCENIE SPECJALNE

Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego wydane przez zespół orzekający PUBLICZNEJ poradni psychologiczno-pedagogicznej,

Dyrektor szkoły wraz z nauczycielami ma obowiązek dostosować sposób organizacji zajęć szkolnych do wskazań zawartych w tym dokumencie oraz potrzeb ucznia, które zostaną rozpoznane podczas wielospecjalistycznej oceny funkcjonowania ucznia, która musi zostać dokonana po dostarczeniu do szkoły orzeczenia.

IPET (indywidualny program edukacyjno-terapeutyczny) to podstawowy dokument regulujący funkcjonowanie dziecka z orzeczeniem w szkole/ przedszkolu.

IPET przygotowuje Zespół  pracowników placówki edukacyjnej, przy udziale rodziców. Podstawą do przygotowania programu są z jednej strony informacje zawarte w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego, a z drugiej – wielospecjalistyczna ocena funkcjonowania ucznia, którą tworzą pracownicy szkoły.

Program powinien powstać do 30 września lub w terminie 30 dni od przekazania przez rodziców orzeczenia. Dokument jest przygotowywany na dany etap edukacyjny, a jego ewaluacja powinna się odbywać przynajmniej 2 razy w roku szkolnym. W skład Zespołu tworzącego IPET wchodzą nauczyciele i specjaliści pracujący na co dzień z dzieckiem.

Dyrektor ma obowiązek zawiadomić pisemnie! rodziców o terminie spotkania Zespołu, który opracowuje wielospecjalistyczną ocenę i indywidualny program edukacyjno-terapeutyczny. Rodzice mają prawo uczestniczyć zarówno w opracowaniu IPET-u, jak i wielospecjalistycznej oceny poziomu funkcjonowania ucznia. 

W spotkaniach Zespołu opracowującego IPET mogą uczestniczyć na wniosek dyrektora przedstawiciele poradni psychologiczno-pedagogicznych, na wniosek rodziców: lekarz, psycholog, logopeda, inny specjalista. Oznacza to, że na spotkanie można zabrać ze sobą terapeutę czy rehabilitanta dziecka. Wszystkie osoby uczestniczące w spotkaniu mają obowiązek zachowania dyskrecji, nieujawniania informacji mogących naruszyć dobra osobiste dziecka czy któregokolwiek z uczestników.

Rodzice otrzymują kopię wielospecjalistycznej oceny i indywidualnego programu edukacyjno-terapeutycznego oraz jego ewaluacji.

KOMU PRZYSŁUGUJE INDYWIDUALNE NAUCZANIE

Indywidualne nauczanie jest formą kształcenia przeznaczoną tylko dla uczniów chorych, którym stan zdrowia czasowo uniemożliwia chodzenie do szkoły. Chodzi o uczniów, którzy są po wypadkach, z urazami, z ciężkimi chorobami, np. nowotworowymi. To do tych uczniów kierowane są przepisy, które gwarantują im możliwości realizacji obowiązku szkolnego w czasie, kiedy nie mogą uczęszczać do szkoły i dlatego realizują zajęcia edukacyjne w domu. Uczeń wraca do szkoły, jeśli jego stan zdrowia poprawi się.

KTO MOŻE SKORZYSTAĆ ZE ZINDYWIDUALIZOWANEJ ŚCIEŻKI KSZTAŁCENIA?

Może skorzystać z niej uczeń, który ma problemy z funkcjonowaniem w szkole również ze względu na stan zdrowia. Zindywidualizowana ścieżka kształcenia to forma pomocy psychologiczno-pedagogicznej realizowana na podstawie opinii poradni psychologiczno- pedagogicznej. Uczeń może mieć zorganizowane zajęcia z klasą, bądź indywidualnie na terenie szkoły, w zależności od jego potrzeb. Nie jest to forma przewidziana dla uczniów posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego.

LICZBA GODZIN

Liczba godzin zajęć uzależniona jest od potrzeb i możliwości ucznia. Zadaniem dyrektora szkoły jest ustalenie tygodniowego wymiaru godzin zajęć edukacyjnych realizowanych indywidualnie z uczniem lub w klasie z rówieśnikami (z uwzględnieniem opinii publicznej poradni oraz konieczności realizacji przez ucznia podstawy programowej).

PRZEPISY PRAWA:

  • ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie zasad organizacji i udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach (Dz. U. poz. 1591),

  • ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie i zagrożonych niedostosowaniem społecznym (Dz. U. poz. 1578 oraz z 2018 r. poz. 1485),

  • Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 28 sierpnia 2017 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie zasad udzielania i organizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach (Dz.U. 2017 poz. 1643),

  • Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 sierpnia 2017r.
    w sprawie indywidualnego obowiązkowego rocznego przygotowania przedszkolnego dzieci i indywidualnego nauczania dzieci i młodzieży (Dz.U. z 2017r. poz. 1616)

Opracowała:

p. Natalia Płonka


Projekt edukacyjny UNICEF – “zaWODY dla AFRYKI”

Koordynator: Natalia Płonka

Liczba uczestników: 179 uczniów

Cele projektu:

  1. przekazanie uczniom wiedzy na temat znaczenia wody w życiu człowieka;
  2. uświadomienie dzieciom i młodzieży, iż są regiony świata, gdzie dostęp do wody jest ograniczony;
  3. kształtowanie wśród młodego pokolenia postaw proekologicznych związanych z oszczędzaniem wody.

W ramach realizacji projektu edukacyjnego UNICEF “zaWODY dla AFRYKI” uczniowie każdej klasy ZSP-5 w Żorach uczestniczyli w dwóch zajęciach, które dotyczyły problematyki wody. Na pierwszym spotkaniu (28 kwietnia 2018 r. – odpracowany za 2 maja 2018r.) dzieci uświadomiły sobie, jakie znaczenie dla naszego organizmu ma woda, jaka woda jest bezpieczna i zdatna do picia, że są miejsca na świecie, w których dostęp do czystej wody jest ograniczony. Zaprezentowane zostały filmiki:

  • eksperyment ze sprzedażą wody za przebyty dystans na bieżni – uczniowie byli zaskoczeni pomysłem. Butelka wody w sklepie kosztuje od 0.60 zł. do 3 zł., więc po co się tak męczyć? Uczestnikom udało się zdobyć określoną butelkę wody, a sprzedający kazał im sprawdzić skład. Okazało się, że były tam bakterie śmiertelnych chorób – bardzo często zdarza się, że w Somali ludzie czerpią wodę z nieoczyszczonych źródeł, które mogą zawierać chorobotwórcze bakterie.

  • dzień z życia 13-letniej dziewczynki żyjącej w Afryce – filmik wywarł na uczniach ogromne wrażenie – stwierdzili, że najprawdopodobniej nie potrafiliby przejść po wodę ani jednego dnia. Nie wyobrażają sobie, że ich rówieśnik, może w ten sposób spędzać czas od poniedziałku do niedzieli – bez szkoły, kolegów i koleżanek.

Na zrealizowanie drugiego zadania, każdy zespół klasowy miał czas od 7 maja do 21 maja. Uczniowie zdobyli wiedzę na temat zasobów wody na świecie, bezpieczeństwa jej korzystania. Najważniejszym elementem tego spotkania było tworzenie KOW, czyli Kodeksu Oszczędzania Wody, który brzmi następująco:.

  • dokładnie zakręcaj kran;

  • nalewaj wodę do kubeczka, gdy myjesz zęby;

  • zakręcaj wodę przy myciu zębów i twarzy;

  • bierz szybki prysznic, zamiast długich kąpieli;

  • napełniaj wannę do 1/3 jej powierzchni i nie zapominaj o zatkaniu jej korkiem;

  • używaj zmywarki do mycia naczyń;

  • używaj zmywarki i pralki tylko, gdy są pełne;

  • włączaj pralkę w trybie oszczędnym;

  • nie zmywaj naczyń pod bieżącą wodą; kiedy zmywasz naczynia ręcznie napełnij jedną komorę zlewu wodą, a w drugiej szybko spłukuj umyte przedmioty;

  • do naczyń nalewaj tyle wody, ile w danym momencie potrzebujesz;

  • zainwestuj w spłuczkę z podziałem ilości spłukiwanej wody.

  • używaj kropelkowego nawadniania ogrodu;

  • używaj deszczówki do podlewania kwiatów;

  • nie zużywaj wody do zabawy;

  • nie wypełniaj basenu po same brzegi.

Z wyżej wymienionych haseł, stworzony został plakat informacyjny pod hasłem: Jak oszczędzać wodę?, który został zawieszony w każdej klasie oraz na szkolnym korytarzu. Informacje o sposobach oszczędzania wody zostały opublikowane na szkolnej stronie internetowej oraz w dzienniku elektronicznym, by każdy rodzic mógł poznać bądź przypomnieć sobie zasady oszczędzania wody. Dwie prace pod hasłem Kodeks Oszczędzania Wody zostały wysłane na ogólnopolski konkurs UNICEF-u i Cisowianki.

Podsumowując, projekt edukacyjny UNICEF “zaWODY dla AFRYKI” był bardzo interesujący. Uczniowie poszerzyli swoją wiedzę na temat wody, poznali kilka nowych ciekawostek, które dotyczy m.in. dostępu do wody zdatnej do użytku przez człowieka na świecie, organizacji dnia ich rówieśniczki z Somalii. Opracowane Kodeksy Oszczędzania Wody zostały zawieszone w każdej klasie, na gazetce Samorządu Uczniowskiego, stronie internetowej placówki, dzienniku elektronicznym ( zakładka „Ogłoszenia”), tablicy informacyjnej w szatni. Mamy nadzieję, że dzięki naszym wysiłkom uczniowie i ich rodziny będą proekologiczni i będą oszczędzać wodę!


MEDIA A ROZWÓJ MOWY DZIECKA – materiały powarsztatowe

Nie od dziś wiadomo, że na rozwój mowy dziecka składa się wiele czynników. Wśród nich możemy wymienić między innymi budowę narządów artykulacyjnych, słuch, wzrok, otaczające środowisko. Wystarczy zaburzenie w choćby jednym z obszarów, by mowa nie rozwijała się prawidłowo. A co wspólnego z mową mają media?

Media i wysokie technologie to coraz częściej najbliższe środowisko dziecka. Współczesne dzieci mają kontakt z elektroniką już w pierwszym roku swojego życia. Czy dobrze robimy podsuwając naszym najmłodszym nowoczesne urządzenia elektroniczne?

Część rodziców zaznajamia swoje pociechy z telewizją już bardzo wcześnie. Dla usprawiedliwienia swojego braku czasu włączają dziecku bajkę, puszczają film edukacyjny, podsuwają grającą zabawkę, tablet, telefon czy sadzają przed komputerem. Z dumą podpatrują jak maluch, który jeszcze dobrze nie mówi, obsługuje smartfon czy tablet. Czy naprawdę jest z czego być dumnym?

Ekran przeciętnego, współczesnego telewizora ma 100 – 200 Hz, co oznacza, że obraz odświeżany jest 100 000 – 200 000 razy w ciągu sekundy! Tak też bombardowany jest układ nerwowy naszego dziecka. Dociera do niego setki tysięcy bodźców w ciągu jednej sekundy oglądania. Wiadomo, że układ nerwowy naszych najmłodszych jest niedojrzały, oraz że nie mają celowej podzielności uwagi. Dlatego też, gdy posadzimy dziecko przed ekranem, jest niczym zahipnotyzowane. Kolorowe , poruszające się obrazki zajmują całą jego uwagę i nie dociera do niego nic z zewnątrz. Gdy wyłączymy telewizor, tablet czy inny przekaźnik elektroniczny, często mamy do czynienia z buntem, złością a nawet agresją.

Błędem jest myślenie, że dziecko spokojnie siedzące przed ekranem będzie miało lepszą koncentrację ponieważ potrafi usiedzieć dłuższą chwilę bez problemów. Niedojrzały układ nerwowy naszych pociech nie jest gotowy na taką dawkę bodźców, jaką serwują bajki czy reklamy. Czy to znaczy, że w ogóle należy zakazać dzieciom bajek? Oczywiście, że nie. Natomiast dobre bajki dla dzieci są dla nas proste i mogą wydawać się mało atrakcyjne. Dla dzieci są idealne, bo nie emitują tylu bodźców. Ale jak długo możemy raczyć dziecko ekranem?

Amerykańskie badania wskazują, że ponad 2 tys. dzieci spędza 7,5 godziny dziennie przed ekranem! Już 9 miesięczne niemowlęta są bombardowane bodźcami elektronicznymi 40 minut dziennie, dzieci w 1 roku życia – 1 godz. dziennie, dwulatki ok. 1,5 godz. a przedszkolaki nawet kilka godzin dziennie. Niestety w zatrważającej większości, dzieci przed telewizorem są pozostawione same sobie, bez obecności i kontroli osoby dorosłej. Bez dialogu z osobą dorosłą maluch tworzy własne interpretacje obrazu i przekazów językowych. D. de Kerck-hove pisze o syndromie „brakującej połowy sekundy”. Polega on na tym, że szybkość wyświetlania obrazu telewizyjnego jest tak duża, że naszemu aparatowi percepcyjnemu brakuje połowy sekundy potrzebnej na to, aby mógł przetworzyć informacje i nadać im znaczenie. W miejsce odpowiedzi na pytanie o długość czasu, jaką bezpiecznie może spędzić dziecko przed ekranem przedstawię ciekawostkę do samodzielnej refleksji: 5 minutowy seans dla dziecka przed ukończeniem 2 roku życia jest równy godzinie spędzonej przez dorosłego w kinie.

A co z tą mową?

Na rozwój mowy ma wpływ lewa półkula mózgu człowieka. Tymczasem emitowane przez przekaźniki elektroniczne obrazy i dźwięki stymulują prawą półkulę mózgu, „blokując” pracę lewej, co skutkuje zaburzeniami w rozwoju języka. Zbyt długie przebywanie dziecka przed włączonym telewizorem zdaniem prof. Jagody Cieszyńskiej może doprowadzić do sytuacji, w której mowa fizjologicznie zacznie być odbierana jako dźwięk, a nie przekaźnik znaczeń. Mózg uznaje ją za nieistotną i uczy się ją ignorować, tak jak dorosły nie słyszy tykającego w pomieszczeniu zegara. Poza tym pod wpływem obrazu telewizyjnego lub komputerowego dochodzi do przesterowania mózgu na odbieranie głównie obrazów, a nie mowy, co w dalszej konsekwencji prowadzi do ogromnej niechęci dzieci do słowa czytanego i braku umiejętności rozumienia czytanej bajki bez jednoczesnego obserwowania ilustracji.

Pamiętajmy!

Jeżeli przed ekranem spędza czas niemowlę, to efektem będzie rzadsze gaworzenie, wolniejszy rozwój słownictwa czynnego. Z kolei brak czasu na dłuższe rozmowy w przypadku kilkulatków hamuje rozwój ekspresji językowej, powoduje, iż mały człowiek nie potrafi zbudować zdań, którymi może wyrazić to, co czuje i myśli albo robi to z dużą trudnością. Warto przy okazji pamiętać, że żaden elektroniczny gadżet, nawet z najlepszym oprogramowaniem i rekomendacją specjalistów nie nauczy dziecka mówić oraz nie zastąpi kontaktu z drugim człowiekiem.

Patrycja Główczyńska – logopeda

Polecana literatura:

Teleogłupianie. O zgubnych skutkach oglądania telewizji (nie tylko przez dzieci), Michael Desmurget(2012)

Cyfrowa demencja. W jaki sposób pozbawiamy rozumu siebie i swoje dzieci., Manfred Spitzer

Zastygłe spojrzenie. Fizjologiczne skutki patrzenia na ekran a rozwój dziecka., Rainer Patzlaff

Płytki umysł. Jak internet wpływa na nasz mózg. Carr N. (2012)

iMózg. Jak przetrwać technologiczną przemianę współczesnej umysłowości. Gary W. Small,Gigi Vorgan (2011)

Metoda krakowska wobec zaburzeń dzieci, Cieszyńska –Rożek J., Kraków 2013 r.

Wczesna diagnoza i terapia zaburzeń autystycznych, Cieszyńska – Rożek J.,Kraków 2010 r.


WPŁYW MEDIÓW NA JĘZYK MŁODEGO CZŁOWIEKA I JEGO FUNKCJONOWANIE Z PUNKTU WIDZENIA PEDAGOGIKI – materiały powarsztatowe

XXI wiek przyniósł nam szybki rozwój nowoczesnych technologii. Dzieci praktycznie od samego momentu narodzin są poddawane oddziaływaniu multimediów. Tradycyjne formy wychowania coraz częściej są zastępowane przez obrazy, dźwięki pochodzące z ekranu telewizora, komputera. Rozwój technologii przyczynił się do znacznego spadku zainteresowaniami literaturą, a czytanie baśni i bajek jest znacznie mniej popularne niż w przeszłości. “W kąt” zostały odstawione także tradycyjne gry planszowe i zabawy z naszego dzieciństwa. Media, w chwili obecnej, znacznie częściej zastępują bezpośredni kontakt z drugim człowiekiem, wchodzenie we wzajemnie interakcje.

Media określa się, jako ogół elektrycznych i elektronicznych sposobów odtwarzania, zapisywania i rozpowszechniania obrazów i dźwięków, które stosuje się w komunikowaniu masowym w celu zorganizowanego odbioru jednostkowego lub zbiorowego1. W dzisiejszych czasach bardzo często w fachowej literaturze odbiorca mediów, czyli każdy z nas, jest określanym mianem “masowego człowieka”. Trzeba również zwrócić uwagę, iż media są składnikiem kultury – kreują obraz świata prezentując różnorakie treści, które mają wpływ na wybory oraz świadomość ludzi.

Funkcja mediów:

  • informacyjna,

  • ludyczna (rozrywkową),

  • komunikacyjna,

  • edukacyjna (np. działanie zaplanowane i świadome)2.

Masowe środki przekazu wpływają na nasz sposób myślenia, oddziaływają na uczucia, wyobraźnię. Styczność z nimi mamy każdego dnia, nie zależnie od wykształcenia, wieku, płci, zatrudnienia. Mass media mają bez wątpienia duży wpływ na znamy zachodzące w sferze języka. Nowoczesne technologie skłaniają do eksperymentowania z naszą mową celem dokładniejszego odzwierciedlenia otaczającego nas świata. Nie można niestety pominąć faktu, że niejednokrotnie eksperymenty te prowadzą do zubożenia języka. Dzieci i młodzież, coraz częściej w mowie potocznej, używają zwrotów, skrótów myślowych, które padają z ust ich idoli, a dla osób starszych ich sposób wypowiadania się może być niezrozumiały. Mass media niestety przyczyniają się również do opóźnienia mowy dziecka oraz licznych wad wymowy. Młodzież posługuje się współcześnie swoim slangiem, który daną grupę wyróżnia i stale jest przez nią modyfikowany. Tworzenie nowych zwrotów sprawia, iż slang jest coraz bardziej odległy od zasad poprawnej polszczyzny (przykłady: jaram się – zachwycam się, wypas – super, hajs – pieniądze, daj wapno na druty – daj rodziców do telefonu). Język współczesnej młodzieży jest przesycony wulgaryzmami, słowami anglojęzycznymi oraz związanymi z narkotykami.

Media dają szanse na rozwój człowieka, różnych dziedzin życia. Ludzie korzystając z doświadczenia medialnego pozyskują informacje, które mają zasadniczy wpływ na kształtowanie ich własnego “ja” oraz postrzegania rzeczywistości3. Należy jednak pamiętać, że mogą również być źródłem licznych zagrożeń:

  • prezentacja agresywnych zachowań oraz ich utrwalanie wśród młodych ludzi – po pewnym czasie dzieci i młodzież przestają reagować na akty przemocy, których są świadkami – naśladowanie agresywnych zachowań,

  • uzależnienie od mediów – współczesne dzieci coraz częściej wolą spędzać swój wolny czas przez szklanym ekranem niż w aktywny sposób,

  • różnego typu schorzenia zdrowotne (choroby oczu, skrzywienie kręgosłupa),

  • izolacja społeczna dzieci i młodzieży – młodzi członkowie społeczeństwa zastępują bardzo często kontakt z drugim człowiekiem wirtualnymi rozmowami.

  • dezinformacji – wiele informacji pozyskujemy za pośrednictwem mass mediów, dlatego niezwykle ważne jest, aby wpoić dzieciom, które uczą się dopiero krytycznego myślenia, nawyk sprawdzania pozyskanych wiadomości w innych źródłach, np. tradycyjnych encyklopediach,

  • łatwość przyswajania przez dzieci haseł pojawiających się w Internecie, telewizji – hasła często zabawne i śmieszne bądź wulgarne, których znaczenia do końca młodzi ludzie nie rozumieją.

W jaki sposób uchronić dziecko od negatywnego wpływu mass mediów? Poprzez:

  • kontrolę rodzicielską – co dzieci oglądają i przez jaki czas, zaproponowanie innych form spędzania czasu wolnego,

  • wpajanie dzieciom systemu wartości oraz norm i zasad akceptowanych społecznie,

  • nauka krytycznego myślenia oraz rozgraniczania świata fikcji od rzeczywistości,

  • wpajanie zasad bezpieczeństwa w Internecie.

H. Jankisn wysunął następujący wniosek: “gdy ludzie biorą media w swoje ręce, efekty mogą być fantastyczne, kreatywne; mogą oznaczać też problemy dla wszystkich zaangażowanych”4. Media wywierają wpływ na odbiorcę w zależności od tego, jak z nich korzysta. Mogą rozwijać, łączyć ludzi lub burzyć wewnętrzne relacje człowieka, jego relacje społeczne oraz sposób postrzegania świata.

Natalia Płonka – pedagog szkolny

1 A. Lepa, Pedagogika massmediów, Łódź 2007, s. 39.

2Tamże, s. 45.

3 C. W. Mills, Elita władzy, Warszawa 1961, s. 408.

4 H. Jenkins, Kultura konwergencji: zderzenie starych i nowych mediów, tłum. M. Bernatowicz, M. Filiciak, Warszawa 2007, s. 22.

Bibliografia:

  1. Aronson E. (1995) Człowiek jako istota społeczna.

  2. Aronson E., Wilson T.D., Akert R.M. (1997) Psychologia społeczna. Serce i umysł.

  3. Dylak S. (1998) Media a edukacja.

  4. Gaff J. (1991) Człowiek i otoczenie.

  5. Grzenia J. (2006) Komunikacja językowa w Internecie.

  6. Jenkins H. (2007) Kultura konwergencji: zderzenie starych i nowych mediów.

  7. Kłosowska A. (1964) Kultura masowa.

  8. Kirwil L. (1992) Formownie się agresywności u dzieci.

  9. Lepa A. (2007) Pedagogika massmediów.

  10. Mills C. W. (1961) Elita władzy.

  11. Tomaszewska H. (2012) Młodzież, rówieśnicy, nowe media. Społeczne funkcje technologii komunikacyjnych w życiu nastolatków.

  12. Zebrowski J. (2001) Zjawiska patologii społecznej i zachowań dewiacyjnych młodzieży.


WPŁYW MEDIÓW NA FUNKCJONOWANIE MŁODEGO CZŁOWIEKA – materiały powarsztatowe

Obecnie ze względu na atrakcyjność form, łatwość dostępu i popularność coraz większe znaczenie w rozwoju i funkcjonowaniu młodego człowieka mają media masowe: telewizja, prasa młodzieżowa, gry komputerowe, Internet. Czas poświęcany mediom to, średnio biorąc, kilkadziesiąt godzin tygodniowo, tj. tyle, ile dziecko spędza w szkole. Oznacza to, że przy dużym zróżnicowaniu indywidualnym, dzieci poświęcają im od paru godzin tygodniowo do całego wolnego czasu. Większość dzieci zapytanych: „Jak spędza swój wolny czas?” Wskazuje, iż do najczęstszych ich aktywności należy gra w gry komputerowe, czy surfowanie w sieci, co jak podają psycholodzy stało się głównym „hobby” młodego pokolenia. Młodzież chętnie dzieli się z rówieśnikami doświadczeniami z zaliczonego levelu w grze, pokonania groźnego przeciwnika, odzwierciedlając to w zabawach, dzieli się refleksją z obejrzanego filmu w Internecie, nie rzadko przeznaczonego dla pełnoletniej grupy odbiorców. Większość dziecięcych pokoi wyposażonych jest w szklane ekrany telewizorów, komputerów, co sprawia, że dostęp do mediów przez dzieci jest łatwy i wygodny, a rodzic nie zawsze ma wpływ na oglądane przez dziecko treści w Internecie i nie zawsze kontroluje czas spędzany przez dziecko w świecie mediów.

Rodzice najczęściej opowiadają, że zainteresowanie dziecka komputerem wzbudzało w nich zadowolenie i dumę, że potrafi tak wspaniale go obsługiwać. Niektórzy z nich nie interesują się komputerem w ogóle albo z braku czasu lub z przemęczenia nie korzystają z niego tak często jak dzieci. W pewnym momencie zauważają, że dziecku trudno obejść się bez komputera albo Internetu, gdy zamiast odrabiać lekcje, uprawiać sport czy rozmawiać z rodzicami myśli jedynie o tym, by jak najszybciej usiąść do komputera. Jeśli brak dostępu do komputera rodzi u nich rozdrażnienie, a czasem nawet agresję, to duże prawdopodobieństwo że mamy do czynienia z objawami uzależnienia. Uzależnienie od mediów: telewizji, Internetu i komputera to problem wszechobecny a ostatnio coraz częściej spotykany wśród dzieci i młodzieży. U dzieci uzależnionych od gier i komputerów w dłuższej perspektywie czasowej obserwuje się spowolnienie rozwoju, wzrost poziomu agresji, problemy w kontaktach społecznych, zaburzenia emocjonalne.

Warto zastosować dla swojego dziecka kontrolę czasu spędzanego przed komputerem oraz kontrolę treści, z jakimi dziecko ma kontakt, ustalić limity czasu spędzonego przed komputerem, prawidłowo dobierać strony WWW, gry do wieku dziecka, używając narzędzi do filtrowania treści pod względem wieku, blokować dostęp do niechcianych treści. Dzieci warto uczyć, że komputer służy do różnych celów, edukować o zagrożeniach. A przede wszystkim pokazywać i podkreślać atrakcyjność innych czynności poza komputerem. Wśród młodych ludzi na pierwszy plan wysuwa się potrzeba akceptacji rówieśniczej i przynależności do grupy. Dziecko chce podążać za grupą – wspólne gry – to wspólny temat do rozmów, wspólne zainteresowania i poczucie integralności z grupą. Rodzic zatem powinien interesować się, co jest modne wśród rówieśników swojej pociechy i czy na pewno może pozwolić na taką rozrywkę.

Opisy gier zamieszczane w czasopismach poświęconych grom komputerowym mówią same za siebie: „Ujrzenie komnaty, w której torturuje się ludzi, musi być szokiem. Zakrwawione ściany i podłogi, zwłoki rozpięte na ścianach i klamrach, ciała powbijane na pale, powyginane i poskręcane w przedśmiertnych męczarniach. To, co na początku gry jest ewenementem, pod koniec staje się regułą. Na zakrwawionych podłogach poniewierają się okaleczone, często bezgłowe, nagie ciała. Atmosferę gry podkreśla jeszcze muzyka. Wyraźnie słyszymy jęki, westchnienia i szepty. Głos czasami jest tak sugestywny, że aż ciarki przechodzą”. /Gry komputerowe/ Gra nieodpowiednia dla wieku dziecka będzie zawierała elementy szkodliwe, jak przemoc, niecenzuralny język, erotykę, elementy wzbudzające strach lub frustrację. Jednak nie wszystkie gry zawierają niebezpieczne elementy. Na rynku jest dostępnych wiele gier edukacyjnych, przygodowych, platformowych, strategicznych, które są odpowiednie nawet dla 3 – latka, jednocześnie nie wpływając destrukcyjne na jego zdrowie psychiczne i fizyczne.

Badania empiryczne pokazały jednoznacznie związek między oglądaniem filmów nasyconych obrazami przemocy i graniem w takie gry komputerowe a agresywnością. Ponadto pod wpływem częstego oglądania obrazów przemocy w telewizji i stosowania jej w grach widzowie nie tylko nabierają przekonania o jej normalności, ale także reagują na nią obojętnością; są nieczuli na sytuacje przemocy i krzywdy także w realnym życiu, nie mając poczucia winy przy własnych agresywnych zachowaniach.

Długotrwałe poruszanie się jedynie w świecie wirtualnym jako osoba zupełnie inna niż ta, którą jest w rzeczywistości może doprowadzić do zaburzeń poczucia tożsamości, zerwania realnych więzi społecznych i pogrążenia się w świecie fikcyjnym. Dlatego duża rola po stronie rodzica, by nauczył dziecko, jak zachowywać się w świecie Internetu, telewizji, bo trzeba nauczyć się życia w świecie mediów, który jest współczesnym naszym światem. Gdy dziecko posiądzie wiedzę, jak korzystać z łatwo dostępnych mediów, będzie z nich korzystało mądrze.

Poświęcanie przez dzieci bardzo dużo czasu na korzystnie z mediów stwarza zagrożenie osłabienia więzi społecznych. Bardzo często środki masowego przekazu zastępują nam kontakt z drugą osobą. Wolimy porozmawiać na czacie, skype, messengerze. Komunikować się za pośrednictwem różnych portali społecznościowych niż spotkać się w cztery oczy. Tak jest dużo prościej, wygodniej – nie trzeba w ogóle ruszać się z domu. W ten sposób jeden z najważniejszych składników więzi społecznej – kontakt face to face ma coraz mniejsze znaczenie. Kontakt w Internecie dokonuje się za pomocą komunikatów pisanych. Bardzo często występujące trudności z wyrażaniem swoich myśli na piśmie, a także pośpiech towarzyszący interakcjom synchronicznym powodują, że wypowiedzi są najczęściej proste, a nawet prymitywne. Tworzy się język żargonowy, ubogi pod względem gramatycznym, składniowym i słownym, bez polskich znaków i interpunkcji. Dlatego kolejnym zagrożeniem niesionym przez Internet jest upośledzenie umiejętności językowych w mowie i w piśmie, ważnych w kontaktach międzyludzkich.

Podsumowując rozważania dotyczące wpływu mediów na funkcjonowanie młodego człowieka, należy wspomnieć, że mogą mieć dla naszych dzieci zarówno efekty pozytywne, jak i negatywne. Na przykład radio może nadawać piękną muzykę, o której mówi się, że łagodzi obyczaje, ale może przez treść i formę przekazu podjudzać do nienawiści i ksenofobii. Telewizja może nadawać piękne filmy, edukacyjne filmy, a także audycje pełne przemocy i okrucieństwa, które są szczególnie niebezpieczne, jeśli chodzi o dzieci, najbardziej podatne na wpływy. Do oddziaływań negatywnych można zaliczyć m.in. erotyzację wyobraźni, wzrost agresywności, uzależnienie i wyobcowanie ze świata społecznego. Pamiętajmy jednak, że my jako rodzice, możemy pomóc dziecku odkryć tą pozytywną warstwę przekazu medialnego, bowiem „program nie obejrzany – nie może zaszkodzić”, lub przekaz zweryfikowany może być dla dziecka bardzo wartościowy, dlatego oglądajmy telewizję, przeglądajmy Internet również razem z dzieckiem, to daje szansę omówienia oglądanych treści. Wychowujmy młodego – świadomego widza, który balansując pomiędzy dobrem a złem dokona właściwych wyborów.

Opracowała:

Psycholog mgr Sabina Woźnica

Bibliografia:

  • Aronson E., Wilson T. D., Akert R. M., Psychologia społeczna”. Zysk i S-ka 2012.

  • Braun – Gałkowska M., „Dziecko w świecie mediów”. Edukacja i Dialog 2013 nr 6.
  • Braun – Gałkowska M., „Media a odbiorca”. Wychowawca 2001 nr 6.
  • Kozłowska A., „Oddziaływanie mass mediów”. Oficyna Wydawnicza 2006.

  • Poprawa Ryszard., „W pułapce Internetu. Kontrowersje, fakty, mechanizmy”. Nowe media a media tradycyjne : prasa, reklama, Internet. Adam Marszałek 2009.
  • Prauzner T., „Wpływ nowoczesnych mass mediów na osobowość człowieka”. Edukacja – Technika – Informatyka 2010 t. 2, nr 1.
  • Stewart J., „Mosty zamiast murów”. PWN 2014.

“Spraw, aby dzieci z Syrii przetrwały zimę” – sprawozdanie z projektu edukacyjnego

Projekt edukacyjny “Spraw, aby dzieci z Syrii przetrwały zimę” jest akcją organizowaną przez Polski Komitet Narodowy UNICEF i skierowaną do wszystkich placówek edukacyjnych. Celem projektu jest: pokazanie jak wojna wpływa na życie dziecka, kształtowanie wśród dzieci i młodzieży postawy zaangażowania społecznego, zebranie środków na zapewnienie ciepłych ubrań i kocy dla dzieci z Syrii, uwrażliwienie naszych uczniów na los rówieśników mieszkających w Syrii.

W październiku, szkolny koordynator Klubu Szkół UNICEF zgłosił ZSP – 5 w Żorach do aktywnego udziału w akcji. W listopadzie szkoła otrzymała niezbędne materiały do realizacji zadania. Wykonano puszkę z napisem: “Pomóż dzieciom z Syrii przetrwać zimę”. Uczniowie uczestniczyli w zajęciach z wykorzystaniem otrzymanych materiałów w postaci prezentacji multimedialnej oraz filmików, w których przedstawiono sytuację rówieśników z Syrii. Przed dyskoteką andrzejkową uczniowie mogli wesprzeć akcję wrzucając do puszki symboliczną kwotę – zbiórkę przeprowadziła przedstawicielka szkolnej Rady Wolontariatu – zebrano 78.60 zł. Ponadto sytuacja dzieci w Syrii została zaprezentowana wraz z założeniami projektu w trakcie akademii z okazji Dnia Górnika – zebrano 176,40 zł. W sumie ZSP-5 w Żorach zebrał 255 zł. Kwota ta została przesłana na konto bankowe UNICEF 9 stycznia 2018 roku. Tego samego dnia złożony został raport z działań zrealizowanych na terenie szkoły.

Dziękujemy za zaangażowanie zarówno UCZNIOM, jak i RODZICOM. Nasza szkoła, dzięki WASZEJ hojności, przekazała na konto UNICEF-u kwotę na zakup 10 kocy termicznych!


WYDARZENIE TRAUMATYCZNE A FUNKCJONOWANIE DZIECKA – materiały powarsztatowe

Wydarzenie traumatyczne a funkcjonowanie dziecka z pedagogicznego punktu widzenia

Trauma to “stan psychiczny lub fizyczny wywołany działaniem realnie zagrażającym zdrowiu i życiu czynników zewnętrznych (przyroda, ludzie), prowadzący często do głębokich i długo utrzymujących się zmian w funkcjonowaniu człowieka, które wyrażają się w zaburzeniach somatycznych i psychicznych”1. Bezpośredni wpływ na funkcjonowanie człowieka ma stresor traumatyczny – sytuacja, zdarzenie zagrażające cielesności człowieka, jak również otrzymanie informacji o stracie bliskiej osoby. W takim momencie pojawia się cała gama emocji, z którymi ciężko radzą sobie dorośli, a co dopiero dzieci. Mamy wówczas do czynienia ze: strachem, bezradnością, bezsilnością, przerażaniem, obawą o przyszłość. Przede wszystkim pojawia się ogromny stres. W swoim artykule chce się skupić na zachowaniach dzieci w sytuacji śmierci bliskiej osoby.

Dzieci, tak jak i dorośli, mają prawo przeżywać żałobę. Śmierć członka rodziny jest bardzo trudną sytuacją dla każdej osoby tworzącej daną grupę społeczną. Dorosłym jest niezwykle trudno pogodzić się z nową rzeczywistością, tym bardziej, że w czasie żałoby często muszą wspierać najmłodszych członków rodziny. U dzieci mogą pojawić się bardzo różne reakcje na zaistniałą sytuację. Może to być płacz, smutek, żal, rozpacz, dezorientacja, uczucie straty, a także obwinianie siebie za śmierć bliskiej osoby lub żal do osoby, która odeszła, strach, iż inni bliscy mogą też odejść. U dzieci można zaobserwować zachowania buntownicze, gniew oraz agresja słowna lub fizyczna lub wycofanie się z istniejących interakcji społecznych – dziecko “zawiesza się”, jest nieobecne, ciche, nie podejmuje rozmowy z rówieśnikami, osobami dorosłymi, porusza się “jak we mgle” lub “działa jak automat”. Bardzo często jest tak, iż dzieci nie potrafią zrozumieć zaistniałej sytuacji oraz tego, co się wokół nich dzieje i reagują w nieadekwatny sposób, nie potrafią rozmawiać na temat trudnego wydarzenia w ich życiu.

Jaka jest naturalna reakcja dziecka na wydarzenie traumatyczne – śmierć bliskiej osoby?

  • Lęk i niepokój – występują stale lub pojawiają się nagle, a bodźcami, które mogą wywołać ten stan to: miejsca, pory dnia, niektóre zapachy czy dźwięki lub inne sytuacje przypominające o stracie bliskiej osoby.

  • Stan nadmiernego wzbudzenia – charakteryzuje się podenerwowaniem lub roztrzęsieniem, problemami z koncentracją uwagi i ze snem.

  • Ponowne przeżywanie traumy – pojawianie się niechcianych myśli na temat śmierci bliskiej osoby, częste koszmary, złe sny.  

  • Unikanie – dotyczy ono miejsc, ludzi oraz sytuacji; odpychanie bolesnych myśli i uczuć.

  • Gniew i poirytowanie2.

Sposób przeżywania straty przez dziecko jest uzależnione od jego wieku:

  • dziecko do 2 roku życia – dostrzega zmianę, zauważa brak osoby w swoim otoczeniu, może być płaczliwe, potrzebuje większej bliskości z rodzicami, opiekunami;

  • dzieci do 4 roku życia – znają pojęcie śmierci, ale nie rozumieją jej nieodwracalności, pojawia się uczucie tęsknoty za zmarłym i oczekiwanie na jego powrót;

  • dziecko powyżej 9 roku życia zdają sobie sprawę, iż śmierć dotyczy wszystkich istot żywych i ma nieodwracalny charakter;

  • nastolatkowie – u nich pojawia się myślenie abstrakcyjne oraz tworzenie własnych teorii na temat śmierci – z racji faktu, iż współczesna młodzież żyje teraźniejszością oraz wiele czasu spędza w wirtualnej rzeczywistości bardzo często śmiertelność człowieka jest przez nich bagatelizowana3.

W jaki sposób wesprzeć dziecko w sytuacji utraty bliskiej osoby?

  • zapewnić dziecku poczucie bezpieczeństwa – zaspokojenie podstawowych potrzeb,

  • być z dzieckiem, dać mu szansę na wyrażenie jego uczuć, emocji, rozmawiać i odpowiadać na zadawane pytania dotyczące śmierci (jest to bardzo trudna sytuacja dla dorosłych i dzieci);

  • nie naciskać i nie nakłaniać dziecka do rozmów o śmierci – gdy będzie gotowe, to samo poruszy ten temat;

  • należy okazywać dziecku szacunek w jego sposobie przeżywania śmierci bliskiej osoby, a przede wszystkim nie ośmieszać go oraz powstrzymać się od zbędnych komentarzy;

  • warto poszukać pomocy dla dziecka w szkole, wśród jego kolegów, koleżanek, przyjaciół;

  • być blisko dziecka i spędzać z nim czas – jest to bardzo trudne zwłaszcza, że strata dotyczy również osoby dorosłej;

  • zapewnić pomoc specjalisty – psychologa, psychiatry – w razie potrzeby należy się zwrócić o pomoc do specjalisty i włączyć farmakoterapię4.

Lista pozycji książkowych dzięki, którym dzieciom może być łatwiej przeżyć żałobę po stracie bliskiej osoby:

  • Barbara Kosmowska “Dziewczynka z parku”,

  • Suresh Rattan “Dokąd odchodzisz?”,

  • Leo Buscaglia “Jesień liścia Jasia”,

  • Hilde Ringen Kommedal “Czy tata płacze?”,

  • Kim Fupz Aakeson , Eva Eriksson “Esben i duch dziadka”5.

1 Popiel A., Pragłowska E. (2006) Psychopatologia reakcji na traumatyczne wydarzenia [w]: J. Strelau, B. Zawadzki, M. Kaczmarek (red.) Konsekwencje psychiczne traumy, s. 34-63, Warszawa.

2 www.psychiatria.mp.pl, z dn. 11.12.2017 r.

3 http://dziecisawazne.pl z dn. 11.12.2017 r.

4 http://dziecisawazne.pl z dn. 11.12.2017 r.

5 http://docplayer.pl z dn. 12.12.2017 r.

Bibliografia:

  1. http://docplayer.pl z dn. 12.12.2017 r.
  2. http://dziecisawazne.pl z dn. 11.12.2017 r.
  3. Meyer R. (2003) Psychopatologia.
  4. Oszawa U. (2007) Dziecko z zaburzeniami rozwoju i zachowania w klasie szkolnej.
  5. Popiel A., Pragłowska E. (2006) Psychopatologia reakcji na traumatyczne wydarzenia [w]: J. Strelau, B. Zawadzki, M. Kaczmarek (red.) Konsekwencje psychiczne traumy.
  6. Reber A. S. (2000) Słownik psychologii.
  7. www.psychiatria.mp.pl, z dn. 11.12.2017 r.

WYDARZENIE TRAUMATYCZNE A FUNKCJONOWANIE DZIECKA – materiały powarsztatowe

Chyba nikt naprawdę nie wie, co to znaczy bać się,
dopóki jego dziecko nie zacznie nagle krzyczeć w nocy
”.
Stephan King

Obecność sytuacji i zjawisk wywołujących stres i będących przyczyną przeżyć traumatycznych jest powszechna w życiu człowieka. W różnym stopniu dotykają one nie tylko dorosłych, ale również dzieci. Czym jest w istocie wydarzenie traumatyczne w oczach dziecka?

Wśród przyczyn odpowiedzialnych za przeżycia traumatyczne dziecka możemy wymienić dwie grupy zjawisk, różniących się czasem trwania. W pierwszym przypadku będą to jednorazowe wydarzenia krytyczne przeżywane przez dziecko jako zagrożenie nagle i gwałtownie burzące jego poczucie bezpieczeństwa, w drugim przypadku występowanie reakcji stresowych wiązać się będzie z długotrwałym podleganiem niekorzystnemu wpływowi, niszczącemu równowagę psychiczną i poczucie własnej wartości.

Badania różnych psychologów dowodzą, że wydarzeniami o charakterze traumatycznym, doświadczanymi przez dziecko w głównej mierze są:

  • Śmierć rodzica;

  • Choroba rodzica;

  • Rozwód rodziców;

  • Rozłąka z rodzicem;

  • Przemoc w rodzinie (psychiczna, fizyczna) oraz zaniedbanie (ignorowanie podstawowych potrzeb dziecka);

  • Wykorzystanie seksualne;

  • Uzależnienie rodzica;

  • Wypadki komunikacyjne;

  • Klęski żywiołowe;

  • Bezrobocie rodziców i życie w nędzy;

  • Bullying rówieśniczy – zamierzone, powtarzalne i nie prowokowane zachowania agresywne działania jednego lub grupy sprawców w grupie rówieśniczej wobec ofiary z zamiarem sprawienia jej bólu fizycznego, przykrości lub poniżenia. Najczęściej dotyczą sytuacji mających miejsce w obliczu grupy „widzów”, z wyraźną nierównowagą sił – niemożnością obronienia się ofiary i poczuciem bezkarności sprawcy. Dotyczy dzieci od 6 do 18 roku życia, a sprawca, ofiara i widzowie są najczęściej w zbliżonym wieku.

Doświadczenie wydarzenie traumatycznego może wywołać objawy o charakterze fizycznym, poznawczym, behawioralnym i emocjonalnym. Do najczęstszych należą:

  • Nadpobudliwość psychoruchowa;

  • Zaburzenia jedzenia (brak łaknienia/nadmierny apetyt);

  • Zaburzenia lękowe, fobie;

  • Zaburzenia depresyjne;

  • Trudności w skupieniu uwagi;

  • Pogorszenie wyników w nauce;

  • Koszmary senne, bezsenność;

  • Enuresis – moczenie się;

  • Zahamowanie aktywności ruchowej – zamarcie, znieruchomienie, stupor;

  • Niskie poczucie własnej wartości;

  • Izolacja społeczna (wycofanie) lub nadmierne lgnięcie do innych;

  • Stale utrzymujące się poczucie winy;

  • Przemoc i agresja, w tym autoagresja;

  • Myśli samobójcze;

  • Zachowania przestępcze;

  • Wszelkie niepokojące zmiany w zachowaniu.

Na odmienność reagowania dziecka na wydarzenie traumatyczne wpływa:

  • Wiek oraz etap rozwojowy dziecka;

  • Siła układu nerwowego i odporność;

  • Wyuczone sposoby radzenia sobie;

  • Wsparcie społeczne;

  • Interpretacja poznawcza sytuacji stresowej;

  • Znaczenie czynników chroniących np. dobre funkcjonowanie rodziny, wyższy wskaźnik IQ, dobre zdrowie psychiczne matki.

U dzieci podobnie jak u dorosłych doświadczenie szczególnie przerażającego doświadczenia, zagrożenia życia lub zdrowia, bycie świadkiem takiego zdarzenia lub nagła wiadomość o śmierci/rozstaniu z bliską osobą może spowodować wystąpienie PTSD (zespołu stresu pourazowego).

Symptomy wskazujące na rozwijanie się u dziecka zespołu stresu pourazowego można przedstawić następująco:

  • Ponowne przezywanie tragedii np. budzenie się w nocy z płaczem i palpitacją serca, tzw. flashbacki;

  • Unikanie osób, obiektów, miejsc związanych ze zdarzeniem;

  • Permanentne, nadmierne rozdrażnienie i pobudzenie np. trudności z koncentracją, napady złości i agresji nieadekwatne do sytuacji;

  • Poczucie małej wartości, niska samoocena, zaburzenia lękowe i depresyjne.

Objawy strasu pourazowego u dzieci występują do 3 miesięcy po urazie. Potrzebna jest specjalistyczna diagnoza. Do badania traumy u dzieci służy Esseński Kwestionariusz Traumy (EKT-DM). Warunkiem wystąpienia PTSD jest silna reakcja na stres, utrzymująca się
w czasie i zakłócająca codzienne funkcjonowanie dziecka.

Dzieci zazwyczaj odtwarzają doświadczone zdarzenia traumatyczne w swoich snach, rysunkach i swobodnej zabawie.

Powrót do równowagi po jednorazowej konfrontacji z masywnym stresorem możliwy jest o wiele szybciej niż po podleganiu przez długi okres traumatyzującym wpływom. Tym, co pomaga w takich sytuacjach to zapewnienie dziecku poczucia bezpieczeństwa, uspokojenie lęków co do możliwości powtórzenia się traumatycznych zdarzeń oraz przygotowanie do odbycia psychoterapii, jeśli jest ona konieczna. Profesjonalne działania psychologiczne mają na celu zmniejszanie lęków związanych z powrotem do urazowych wspomnień oraz restrukturyzację sposobu przystosowania się do rzeczywistości na model pozytywnej adaptacji.

Psychologowie są zgodni co do uznawania traumatycznych zdarzeń z dzieciństwa za czynnik etiologiczny niektórych zaburzeń psychicznych. Ich postaci to tendencja do uzależnień od środków psychoaktywnych, depresja, zaburzenia lękowe czy osobowość typu borderline, charakteryzujący się zaburzonym obrazem postrzegania siebie oraz celów i wewnętrznych preferencji (włączając seksualne), dążeniem ku byciu uwikłanym w intensywne i niestabilne związki, prowadzące często do kryzysów emocjonalnych, nadmierne wysiłki uniknięcia porzucenia, powtarzające się groźby lub działania o charakterze autoagresywnym, chroniczne uczucie pustki.

Niejednokrotnie odpowiedzią na traumatyczne wydarzenie jest wytworzenie się wadliwego lękowego stylu przywiązania w relacjach interpersonalnych. Osoby te postrzegają siebie jako mało wartościowe, niekompetentne i mało atrakcyjne, postrzegają innych jako zagrażających, niedających wsparcia, odrzucających. Obarczone są niepokojem, obawą w sytuacji bliskości, trudnościami w ujawnianiu emocji w związku. Przejawiają brak zaufania do innych i obawiają się bycia zależnym, odtrącenia i porzucenia. Często unikają kontaktów społecznych. W relacjach z innymi są pasywni i nieśmiali.

Opracowała: psycholog mgr Sabina Woźnica

Bibliografia:

  • Carson R.C., Butcher J.N., Mineka S., Psychologia zaburzeń. GWP, Gdańsk 2003.
  • Dąbkowska M., Zespół stresu pourazowego u dzieci. „Psychiatria w praktyce Ogólnopolskiej”, 2002 nr 4.
  • Lis – Turlejska M., Traumatyczne zdarzenia i ich skutki psychiczne. PAN, Warszawa 2005.
  • Marchwicki P., Teoria przywiązania J. Bowlby’ego. „Seminare”, 2006 nr 1.
  • Popiel A., Pragłowska E. Psychopatologia reakcji na traumatyczne wydarzenia. W: J. Strelau, B. Zawadzki i M. Kaczmarek (red.), Konsekwencje psychiczne traumy – uwarunkowania i terapia. Scholar, Warszawa 2009.
  • Pużyński S., Wciórka S., Klasyfikacja zaburzeń psychicznych i zaburzeń zachowania w ICD – 10. Vesalius, Kraków 2000.
  • Semple D., Smyth R., Burns J., Darjee R., McIntosh A. Oksfordzki podręcznik psychiatrii. Czelej, Lublin 2007.
  • Sikorska I., Dziecięca trauma – psychologiczne konsekwencje dla dalszego rozwoju. „Sztuka Leczenia”, 2014 nr 3 – 4.

Aktywny udział ZSP-5 w Żorach w kampanii społecznej “Biała Wstążka”

“Biała Wstążka” to ogólnoświatowa akcja organizowana przez ruch mężczyzn przeciwko przemocy wobec kobiet. Aktywnie uczestniczy w niej blisko 60 krajów z całego świata. Uczniowie naszej szkoły, także zrealizowali założenia kampanii. 27 listopada 2017 r. podczas apelu p. Joanna Wojewodzic, wyjaśniła skąd wzięła się akcja oraz jaki jest jej cel. Następnie przedstawiciele Szkolnej Rady Wolontariatu oraz Samorządu Uczniowskiego z p. Natalią Płonką, w pobliżu szkoły, informowali przechodniów o akcji, rozdawali ulotki oraz przypinali białe wstążki.


„ Świat emocji dziecka” – materiały powarsztatowe

Emocje są nieodłączną częścią naszego życia. Warto więc doskonalić umiejętności ich identyfikowania, przyglądać się jak nasz sposób ich przeżywania wpływa na nas, nasze zachowanie, bycie z innymi.

Oto kilka przykładowych publikacji, które można wykorzystać podczas rodzinnego czytania:

[siteorigin_widget class=”SiteOrigin_Widget_Image_Widget”][/siteorigin_widget]

POZWÓL PROWADZIĆ SIĘ RADOŚCI. Zabawy i ćwiczenia pomagające zrozumieć i oswoić emocje. Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne

Źródło: www.gwp.pl

[siteorigin_widget class=”SiteOrigin_Widget_Image_Widget”][/siteorigin_widget]

BEZ SMUTKU NIE MA PRAWDZIWEJ RADOŚCI. Zabawy i ćwiczenia pomagające zrozumieć i oswoić emocje. Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.

Źródło: www.gwp.pl

[siteorigin_widget class=”SiteOrigin_Widget_Image_Widget”][/siteorigin_widget]

NIE BÓJ SIĘ SWOJEGO STRACHU. Zabawy i ćwiczenia pomagające zrozumieć i oswoić emocje. Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.

Źródło: www.gwp.pl

[siteorigin_widget class=”SiteOrigin_Widget_Image_Widget”][/siteorigin_widget]

CZY WIESZ, PO CO NAM WSTYD? Zabawy i ćwiczenia pomagające zrozumieć i oswoić emocje. Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne

Źródło: www.gwp.pl

[siteorigin_widget class=”SiteOrigin_Widget_Image_Widget”][/siteorigin_widget]

POZNAJ MĄDROŚĆ KRYJĄCĄ SIĘ W ZAZDROŚCI. Zabawy i ćwiczenia pomagające zrozumieć i oswoić emocje. Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne

Źródło: www.gwp.pl

[siteorigin_widget class=”SiteOrigin_Widget_Image_Widget”][/siteorigin_widget]

NIE DAJ ZŁOŚCI SOBĄ RZĄDZIĆ! Zabawy i ćwiczenia pomagające zrozumieć i oswoić emocje. Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.

Źródło: www.gwp.pl

[siteorigin_widget class=”SiteOrigin_Widget_Image_Widget”][/siteorigin_widget]

Wielka księga uczuć. Wydawnictwo Nasza Księgarnia

Źródło: www.empik.com

[siteorigin_widget class=”SiteOrigin_Widget_Image_Widget”][/siteorigin_widget]

Drużyna pani Miłki, czyli o szacunku, odwadze i innych wartościach. Wydawnictwo Nasza Księgarnia.

Źródło: www.nk.com.pl

[siteorigin_widget class=”SiteOrigin_Widget_Image_Widget”][/siteorigin_widget]

Kocha, lubi, szanuje… czyli jeszcze o uczuciach. Wydawnictwo Nasza Księgarnia

Źródło: www.nk.com.pl

[siteorigin_widget class=”SiteOrigin_Widget_Image_Widget”][/siteorigin_widget]

Bon czy ton. Savoir – vivre dla dzieci. Wydawnictwo Literatura

Źródło: www.empik.com

opracowała: Sabina Goczoł


“Co robić, by mowa naszego dziecka prawidłowo się kształtowała?”- materiały powarsztatowe

Chyba każdy z nas się zgodzi, że poprawne mówienie jest w dzisiejszych czasach umiejętnością niezwykle ważną. Podstawą kontaktów międzyludzkich jest słowo mówione, toteż wszystkie, nawet niezbyt rażące wady wymowy mogą mieć istotny wpływ na ich jakość, a także wpływać na późniejsze losy. Niejednokrotnie zła wymowa może stanąć na drodze do wymarzonego zawodu. Niezaprzeczalnym faktem jest, że poprawna i dobrze ukształtowana mowa pozwala nam na pełne uczestnictwo w życiu społecznym.
Niestety niejednokrotnie zdarza się tak, że mowa dziecka nie jest prawidłowa. Przyczyn można się doszukiwać zarówno w środowisku, jak i samym dziecku. W pierwszym przypadku mówimy o tzw. przyczynach zewnątrzpochodnych (niewłaściwe wzorce językowe lub ich całkowity brak, utrwalanie u dziecka etapu fizjologicznego seplenienia czy nieprawidłowe karmienie), w drugim – o przyczynach wewnątrzpochodnych (zmiany w budowie anatomicznej – zbyt duży lub zbyt mały język, za krótkie wędzidełko podjęzykowe, nieprawidłowy zgryz, rozszczep warg i podniebienia). W wielu przypadkach za nieprawidłową mowę odpowiada obniżona sprawność narządów artykulacyjnych. Wtedy zdecydowanie należy zrobić wszystko, by pomóc w prawidłowym ukształtowaniu mowy. Jednak często zamiast leczyć, możemy po prostu zapobiegać.
To, na co mamy wpływ, to na pewno wszystkie czynniki środowiskowe. Dlatego też od najmłodszych lat (nie czekamy do momentu aż dziecko zacznie mówić, bo wtedy ta mowa może być już nieprawidłowa) powinniśmy stymulować prawidłową mowę naszego dziecka.

Jak to zrobić?

Drogi Rodzicu!

  1. Wykonuj z dzieckiem wszelkie ćwiczenia i zabawy oddechowe, które utrwalają prawidłowy sposób oddychania.

  2. Ćwicz pracę artykulatorów (język, podniebienie, żuchwa) w oparciu o zabawy (np. naśladowanie odgłosów).

  3. Kiedy dziecko nie potrafi komunikować się za pomocą słowa, lub nazywa jakiś przedmiot po swojemu, nazwij głośno rzecz lub czynność, o którą mu chodzi.

  4. Ucz dziecko koncentrowania wzroku na rozmówcy.

  5. Otaczaj dziecko słowem – nazywaj wszystkie czynności, które razem wykonujecie, przedmioty z otoczenia, jedzenie itp. Mów o tym co Was otacza podczas spaceru, kąpieli, oglądania obrazków itp.

  6. Pokazuj przedmioty i nazywaj je.

  7. Zadawaj dziecku pytania i oczekuj odpowiedzi.

  8. Nazywaj emocje.

  9. Reaguj pochwałą na każde dobrze wypowiedziane słowo Twojego dziecka.

  10. Czytaj, czytaj i jeszcze raz czytaj!

  11. Zwróć uwagę na poprawność swojej mowy. Dziecko Cię naśladuje!

  12. Ucz piosenek, wierszyków, rymowanek.

  13. Nie śmiej się z niepoprawnej wypowiedzi.

  14. Nie poprawiaj uporczywie każdego źle wypowiedzianego wyrazu (np. Gdy dziecko powie „Włozyłem kulktę do safy” odpowiedz „Cieszę się, że włożyłeś kurtkę do szafy”)

Niezwykle istotny w rozwoju mowy jest sposób karmienia dziecka. Dlatego:

  1. Jeśli możesz, karm jak najdłużej swoje dziecko w sposób naturalny. Karmienie piersią zapewnia prawidłowe oddychanie oraz pracę wszystkich mięśni artykulacyjnych Twojego dziecka. Jest to bardzo ważne dla prawidłowego połykania, żucia, gryzienia a w późniejszym czasie mówienia.

  2. Jeśli konieczne jest karmienie sztuczne, zadbaj o odpowiednio wyprofilowany smoczek. Pamiętaj, jeśli dziecko musi się namęczyć podczas picia z butelki, zaspokoi to jego bardzo silny odruch ssania oraz pobudzi mięśnie wysuwające żuchwę, która u noworodka jest naturalnie cofnięta.

  3. Zbyt długie karmienie butelką prowadzi do nieprawidłowego połykania (połykanie typu niemowlęcego), które bezpośrednio prowadzi do wad mowy i zgryzu. Jak najwcześniej wprowadźcie kubek i łyżeczkę do karmienia!

  4. Podawaj dziecku gęste pokarmy łyżeczką już od 5 miesiąca życia.

  5. Starsze dziecko, które potrafi już gryźć powinno jak najwięcej chrupać. Podawaj mu dużo TWARDYCH pokarmów, takich jak jabłko, marchewka, skórka od chleba. Dzięki temu wyćwiczy mięśnie żujące i stopniowo zapomni o ssaniu.

  6. Zwróć uwagę, czy Twoje dziecko nie trzyma języka między zębami, czy przy połykaniu nie pomaga sobie wysuwaniem go z buzi. Język jest tak silnym mięśniem, że wady spowodowane jego niewłaściwą pracą należą do najcięższych.

  7. Przyjrzyj się sposobowi, w jaki Twoje dziecko oddycha. Oddychanie buzią sprzyja nie tylko częstemu chorowaniu, ale może być sygnałem przerośniętego migdałka, powodować deformację zgryzu oraz zaburzenia w rozwoju artykulatorów. Długotrwały nawyk oddychania przez usta powoduje obniżenie napięcia mięśni okołowargowych a także nieprawidłowe ułożenie języka.

  8. Pamiętaj, że nieprawidłowa mowa może mieć także przyczynę w nieprawidłowej budowie i funkcjonowaniu narządu słuchu. Gdy nauczyciel czy logopeda prosi Cię o konsultację ze specjalistą (laryngolog), nie lekceważ tego.

opracowała: Patrycja Główczyńska


„Świat emocji dziecka” – materiały powarsztatowe

Emocje a rozwój mowy dziecka

Wyobraźmy sobie sytuację, gdy mamy wygłosić mowę w sali pełnej nieznanych osób lub odpowiadać na pytania „surowego” egzaminatora. Czy przypadkiem nie raz nie potrafiliśmy „wydusić z siebie słowa” pomimo tego, że byliśmy przygotowani? Jak to się dzieje, że jednocześnie wśród osób znanych i lubianych potrafimy mówić zupełnie swobodnie i „bez końca”? Odpowiedź jest prosta. Wszystko przez te emocje.
Sytuacja gdy czujemy się bezpiecznie, znajdujemy się wśród ludzi przyjaźnie do nas nastawionych, powoduje nasze rozluźnienie, opuszczenie bariery i swobodę wyrażania własnych myśli. Z kolei w sytuacji poczucia dyskomfortu, niepewności czy strachu potrafimy zupełnie „się zablokować”. Działamy niejako na zasadzie wyczucia i „odbicia” otaczających nas emocji.
Dlaczego emocje są ważne
Od samego początku każdemu z nas towarzyszą emocje. Dziecko zanim jeszcze opanuje język właśnie przez emocje wyraża siebie i swoje potrzeby. Od zaspokojenia tych potrzeb, reakcji na wysyłany przez płacz sygnał zależy, jak będzie się ono rozwijało. Tu nieocenioną rolę pełni najbliższa dziecku osoba – matka.
To ona na początku pełni rolę „lustra” , które interpretuje zachowania dziecka nadając im znaczenie. Następnie staje się „kontenerem”, w którym gromadzone i klasyfikowane są wszystkie emocje dziecka. W tym czasie matka nazywa pojawiające się u dziecka uczucia, które wyraża ono swoim zachowaniem. Wszystko po to, by mogło ono zrozumieć samego siebie, co z kolei ustanowi w przyszłości podstawę rozumienia innych. Ostatnim etapem jest panowanie nad własnymi emocjami, gdzie matka stanowi rolę „kompresora” sprowadzając je do właściwych rozmiarów.
Rola matki w kształtowaniu się tożsamości dziecka jest ogromna. To ona poprzez swoje działanie (pełnienie ról) kształtuje drogę dziecka do prawidłowej komunikacji.
Gdy emocje są zaburzone…
Są sytuacje, w których emocjonalny rozwój dziecka został w jakiś sposób zaburzony. Mogło to zostać spowodowane przeżytą traumą, wzrastaniem w środowisku „emocjonalnie obojętnym” lub nakładającymi się czynnikami środowiskowymi. Wówczas zaburzenia emocjonalne mogą ujawnić się pod postacią zaburzeń komunikacyjnych, takich jak jąkanie czy mutyzm.
A co z zaburzeniami i wadami wymowy?
Prawidłowy rozwój emocjonalny i idący za nim prawidłowy rozwój umiejętności komunikacji to jedna strona równania. Co w momencie, gdy mowa nie rozwinie się prawidłowo na mocnych podwalinach emocjonalnych? Czy zaburzenia w komunikacji są w stanie wpłynąć na nasze emocje? Oczywiście, że są. Co więcej, nie tylko na nasze.
Sytuacja, w której mamy świadomość wady lub zaburzenia mowy bezpośrednio wpływa na nasze stosunki społeczne. Nie chcemy udzielać się publicznie, krępuje nas rozmowa z nieznanymi, obawiamy się nietolerancji ze strony środowiska. Im dłużej trwa sytuacja, tym bardziej zamykamy się w swoim świecie, izolujemy. Nie chcemy „wyjść do ludzi”, bo uważamy się za gorszych. Stawiamy siebie na straconej pozycji.

Co na to środowisko?
Osoba z wadą wymowy może być oceniana jako niesympatyczna czy mniej inteligentna. Wynika to z funkcjonującego w percepcji społecznej efektu aureoli. Ładni ludzie, z prawidłową wymową, posiadający przyjemne brzmienie głosu są postrzegani jako bardziej inteligentni, przyjaźni, otwarci. Dzieci wcześnie i prawidłowo mówiące zawsze oceniane są przez dorosłych jako bystre i inteligentniejsze od gorzej mówiących rówieśników. Niewątpliwie dla wizerunku dziecka i osoby dorosłej prawidłowa artykulacja ma duże znaczenie.”
Podsumowując można by dołożyć, do funkcjonującego powiedzenia „Jak cię widzą, tak cię piszą” parafrazę: „Jak cię słyszą, tak cię piszą”, bo okazuje się, że nie tylko wygląd determinuje odbiór naszej osoby w środowisku, ale i sposób w jaki się z nim komunikujemy.

Bibliografia:

  1. J. Cieszyńska – Rożek, „Metoda Krakowska wobec zaburzeń rozwoju dzieci. Z perspektywy fenomenologii, neurobiologii i językoznawstwa”, Kraków 2013

  2. B. Żukowska „Wpływ emocji na rozwój komunikacji” – wykład

  3. H. Filipczuk, „Każde dziecko jest inne. O czynnikach rozwoju psychicznego dzieci”, Warszawa 1966

  4. H. Spionek, „Psychologiczna analiza trudności i niepowodzeń szkolnych”, Warszawa 1979

opracowała: Patrycja Główczyńska


Profilaktyka uzależnień behawioralnych

Współcześnie dorastający młodzi ludzie są narażeni na wiele różnorodnych uzależnień. Niektóre uzależnienia nie dotyczą substancji chemicznych, ani nikotyny czy alkoholu, lecz są związane z pewnymi zachowaniami, które zaczynają dominować w życiu nastolatka, zmieniają jego zachowanie a nawet postawę wobec otoczenia i bliskich. Niektóre z takich uzależnień wyglądają zgoła niewinnie, jak np. uzależnienie od opalania, czy zakupów, bądź telefonu komórkowego. Dlatego też czasem trudno wychwycić różnicę między tym, co dana osoba lubi robić, co jest jej hobby, a tym co ją uzależniło. Również sama osoba uzależniona nie jest w stanie obiektywnie ocenić, czy jej zachowanie wynika z jej wolnej woli, czy też jest realizowane na wskutek przymusu wynikającego z uzależnienia.
Zmieniające się trendy społeczne i nieustająca lawina nowoczesnych rozwiązań technologicznych powodują, że współcześni młodzi ludzie wyrastają otoczeni przez komputery, automaty do gry, komórki, telewizory, Internet. Standardem stają się internetowe fora społecznościowe i kontakt za ich pośrednictwem ze znajomymi, nieznajomymi a nawet rodziną.
Dzieci i nastolatkowie to grupy społeczne szczególnie narażone na ryzyko popadnięcia w uzależnienia różnego typu. Oczywiście szkodliwość uzależnień jest różna a ocena tej szkodliwości wynika często wyłącznie z oceny skutków uzależnienia: utraty pieniędzy, wagarowania, braku zainteresowania nauką, dokonania czynu karalnego, pogorszenia się zdrowia fizycznego, lecz są to tylko widoczne efekty uzależnienia, a należy mieć na uwadze również to, że raz nabyte uzależnienie trudne jest do pokonania i nabyty wzorzec zachowań może zdominować wolę jednostki nawet na wiele lat po jej „wyleczeniu”. Dlatego nie lekceważmy sygnałów świadczących o tym, że nasze dziecko może być uzależnione. Zainteresujmy się tym jak spędza ono swój wolny czas. Umiarkowana i dyskretna kontrola nastolatka i jego poczynań może pozwolić zapobiec rozwinięciu się uzależnienia. Należy pamiętać, że większość uzależnień rozwija się z niewinnych na pozór zachowań, z nudów, chęci odmiany.
Jak działać, by zapobiegać uzależnieniom? Nie ma na to jednej prostej odpowiedzi, bo czasem uległość wobec jakiegoś zachowania wynika nawet z predyspozycji genowej, lecz warto:

  • rozmawiać, nie unikać trudnych tematów,
  • zachęcaj dzieci do tego, co zdrowe i twórcze,
  • porozmawiaj z rodzicami innych dzieci,
  • bądź dobrym modelem i przykładem,
  • okazywać dziecku ciepło i czułość,
  • naucz się naprawdę wysłuchiwać swojego dziecka,
  • nie oceniać i nie porównywać z innymi,
  • nie wyśmiewać, nie krytykować, nie stawiać zbyt wysokich wymagań,
  • doceniać starania i chwalić postępy,
  • pomagać uwierzyć w siebie, uczyć podstawowych wartości,
  • poznawać przyjaciół swojego dziecka,
  • zawsze wiedzieć, gdzie jest i co robi Twoje dziecko,
  • ustal jasne zasady dotyczące korzystania z komputera (zwłaszcza z gier komputerowych, internetu, portali społecznościowych),
  • dyskretnie kontrolować nastolatków, obserwować ich zachowanie,
  • mieć kontakt ze szkołą – często pojawianie się uzależnienia wpływa na absencje w szkole,
  • pogorszenie się ocen,
  • nie przypisywać wszystkich zmienności nastroju nastolatka i jego humorów okresowi dorastania,
  • umieć rozpoznać elementy uzależnienia.

KOCHAJ MĄDRZE NIE LEKCEWAŻ NIEPOKOJACYCH SYGNAŁÓW, NIE ZAPRZECZAJ FAKTOM!!

NIE USPRAWIEDLIWIAJ ZA WSZELKĄ CENĘ NIEPOKOJĄCYCH OBJAWÓW LUB ZDARZEŃ.

opracowała: Joanna Krzysiak – Wacławczyk


Dysleksja rozwojowa

Są to specyficzne trudności w czytaniu i pisaniu u dzieci o prawidłowym rozwoju umysłowym. Spowodowane są zaburzeniami niektórych funkcji poznawczych, motorycznych i ich integracji, uwarunkowanymi nieprawidłowym funkcjonowaniem układu nerwowego.
Najczęściej stosuje się termin “dysleksja rozwojowa” dla określenia syndromu specyficznych trudności w uczeniu się czytania i pisania.

DYSLEKSJA – specyficzne trudności w czytaniu;
DYSORTOGRAFIA – specyficzne trudności z opanowaniem poprawnej pisowni (w tym błędy ortograficzne);
DYSGRAFIA – niski poziom graficzny pisma.

Przyczyny
Zaburzenia funkcji percepcyjno – motorycznych (spostrzegania wzrokowego, słuchowego, motoryki) i ich współdziałania (integracji percepcyjno – motorycznej), funkcji językowych, pamięci (wzrokowej, słuchowej, ruchowej), lateralizacji, orientacji w schemacie ciała i przestrzeni.

Etiologia
Uwarunkowania tych zaburzeń są wielorakie (polietiologia). Wskazuje się na dziedziczność, zmiany anatomiczne i zaburzenia fizjologiczne układu nerwowego (w okresie ciąży i porodu o nieprawidłowym przebiegu). Zaniedbanie środowiskowe oraz brak szybkiej interwencji pogłębia zaburzenia i trudności dziecka.

Profilaktyka
Dzieci z nieprawidłowej ciąży, porodu, wykazujące deficyty rozwoju niektórych funkcji psychoruchowych, to dzieci “ryzyka dysleksji”. Im wcześniej zostaną objęte opieką, tym większe szanse aby zapobiec ich trudnościom szkolnym.

Objawy dysleksji rozwojowej
Specyficzne trudności w czytaniu i pisaniu ujawniają się dopiero w szkole, podczas gdy już w okresie przedszkolnym można zauważyć objawy, które cechują tzw. dzieci ryzyka dysleksji:

  • opóźniony rozwój mowy;

  • mała sprawność i koordynacja ruchów podczas zabaw ruchowych, samoobsługi, rysowania i pisania (brzydkie pismo);

  • wadliwa wymowa, trudności z wypowiadaniem złożonych słów, błędy gramatyczne;
    trudności z różnicowaniem głosek podobnych oraz z wydzieleniem sylab, głosek ze słów i ich syntezą;

  • trudności z wykonywaniem układanek i odtwarzaniem wzorów graficznych;

  • oburęczność; mylenie prawej i lewej ręki;

  • trudności w czytaniu pomimo dobrej inteligencji oraz braku zaniedbania środowiskowego i dydaktycznego;

  • trudności z opanowaniem poprawnej pisowni: pismo zwierciadlane, mylenie liter podobnych pod względem kształtu (p-b-d-g), liter odpowiadających głoskom zbliżonym fonetycznie, opuszczanie liter, błędy ortograficzne pomimo znajomości zasad ortografii.

opracowała: Joanna Krzysiak – Wacławczyk


 Rozwój mowy dziecka

Dziecko poznaje świat, dzięki rozumieniu mowy, a umiejętność mówienia pozwala mu wyrazić swoje spostrzeżenia, pragnienia i uczucia. Podstawową wiedzę o tym, jak rozwija się mowa dziecka powinien posiadać każdy rodzic, nauczyciel przedszkola oraz opiekun z którym dziecko spędzą większość czasu, aby umiejętnie kierować jej rozwojem.
Proces rozwoju mowy przebiega etapami i trwa kilka lat. Zanim dziecko nauczy się wyrażać swoje myśli, musi przejść wiele etapów, podczas których stopniowo zdobywa umiejętność koordynowania różnych grup mięśni do wytworzenia mowy artykułowanej. Mówienie jest sprawnością, która kształtuje się wolniej i z większym trudem niż inne sprawności motoryczne. Rozwija się ono zgodnie z dojrzewaniem różnych części aparatu mowy. U wszystkich dzieci rozwój mowy przebiega według tych samych prawideł. Zdrowe, normalnie słyszące i normalnie rozwijające się dziecko przyswaja sobie mowę w ciągu pierwszych 5 – 6 lat.
W rozwoju mowy językoznawcy wyróżniają następujące okresy:

  • okres melodii, zwany również okresem przygotowawczym (0-1),

  • okres wyrazu (1-2),

  • okres zdania (2-3),

  • okres swoistej mowy dziecięcej (3-7).

Okres melodii (0 – 1 roku życia)

Początkowo dziecko komunikuje się z otoczeniem za pomocą krzyku, po którym można rozpoznać jego potrzeby.
Około 7 – 8 miesiąca życia dziecko zaczyna reagować na mowę, doskonale rozróżnia melodię mowy, tzn. na podniesiony tom reaguje płaczem, a na mowę cichą, pieszczotliwą reaguje uśmiechem, jest zadowolone.
Około 10 miesiąca życia pojawiają się echolalie. W okresie tym dziecko zaczyna przejawiać tendencję do powtarzania własnych i zasłyszanych słów. Dziecko zaczyna kojarzyć wielokrotnie powtarzane dźwięki ze wskazywaniem odpowiedniej osoby lub przedmiotu.
Około 12 miesiąca życia dziecko zaczyna rozumieć, co do niego mówimy, reaguje na swoje imię, jest w stanie zrozumieć więcej niż samo potrafi powiedzieć. Pojawiają się pierwsze wyrazy wypowiadane ze zrozumieniem. Co ciekawe rozwój mowy w okresie melodii postępuje zazwyczaj równolegle z rozwoje fizycznym:

  • fazie głużenia odpowiada umiejętność unoszenia głowy;

  • fazie gaworzeniu – umiejętność siadania,

  • fazie pierwszych wyrazów – pozycja pionowa, stawanie na nóżki.

Okres wyrazu (1 – 2 roku życia)

Maluch rozumie o wiele więcej słów, wyrażeń i zdań, niż jest w stanie samodzielnie wypowiedzieć. W słowniku dziecka pojawiają się samogłoski, takie jak: a, u, i, e, zazwyczaj oraz spółgłoski: p, b, m, t, d, n, ś, ć, czasem ź, dź.
Między 14 – 15 miesiącem życia dziecka, następuje rozkwit wymawianych przez dziecko pojedynczych wyrazów. Jest to spowodowane burzliwym rozwojem ruchowym, jak i umysłowym dziecka. Dziecko zaczyna chodzić, następuje rozwój spostrzegania i pamięci dziecka, a także intensywne poznawanie otaczającego świata i nazywanie przez dziecko interesujących go przedmiotów, a także odgrywanie ich cech.

Okres zdania (2 – 3 rok życia)

Między 2 a 3 rokiem życia następuje rozkwit mowy dziecka. Dziecko zaczyna budować zdania, początkowo są to zdania proste, które są złożone z dwóch, trzech wyrazów, następnie przechodzi w wypowiedzi dłuższe, cztero – pięcio wyrazowe. Pierwsze zdania są twierdzące, a następnie pojawiają się zdania pytające i rozkazujące. Dziecko używa przede wszystkim rzeczowników, czasowniki początkowo używane są w formie bezokolicznika. Przypadki są używane często niepoprawnie. Dziecko nie potrafi jeszcze wypowiadać poprawnie wszystkich głosek – głoski trudne, są zastępowane głoską łatwiejszą.
Dziecko słyszy błędnie wypowiedziane słowa i poprawia je. Świadczy to o różnicowaniu słuchowym prawidłowej, jak i nieprawidłowej wymowy słów. Na tym etapie mowa dziecka jest zrozumiała nie tylko dla najbliższych, ale także dla otoczenia.
W tym okresie dziecko wypowiada prawidłowo spółgłoski: p, b, m, f, w, k, g, h, t, d, n, l, oraz samogłoski ustne: a, o, u, e, y, i, a, czasem nosowe: ą, ę. Pod konie tego okresu pojawia się: s, z, c, dz, które wcześniej było zastępowane przez dziecko: ś, ź, ć, dź.

Okres swoistej mowy dziecięcej (3 – 7 rok życia)

Mowa w dalszym ciągu się rozwija, następuje rozwój artykulacyjny, wzbogaca się zasób słownictwa, rozwija się umiejętność budowania zdań złożonych. U czterolatków w dalszym ciągu występują zniekształcenia, ale w nieco mniejszym stopniu. Pojawiają się neologizmy.
Dziecko 3 – letnie, potrafi porozumieć się z otoczeniem, jego mowa jest już w pewnym stopniu ukształtowana, jednak jej rozwój odbywa się w dalszym ciągu i często pojawiają się błędy. Dziecko trzyletnie powinno już wymawiać wszystkie samogłoski ustne i nosowe, spółgłoski: p, b, m, f, w, ś, ź, ć, dź, ń, k, g, h, t, t, d, n, l, ł, j. Pojawiają się również głoski takie jak: s, z, c, dz. Dziecko już umie wypowiadać większość z tych głosek poprawnie w izolacji, a w mowie potocznej zastępuje je zaś głoskami łatwiejszymi.
Najczęstsze błędy językowe pojawiające się u 3 – latków, które mogą utrzymywać się do 5 roku życia, to:

  • opuszczanie sylaby początkowej lub końcowej (zupa pomidorowa = zupa midolowa, lokomotywa – komotywa);

  • przestawianie głosek w wyrazie (ławka = wałka);

  • tworzenie nowych wyrazów (zadzwonić + telefonować = zatelefonić, żelazko = prasowaczka, oparcie krzesła = opieranka).

  • głoska r może być wymawiana jako j lub l, ewentualnie jako ł,

  • zamiast f występuje często ch i odwrotnie.

Dziecko 4 – letnie, potrafi już mówić o przeszłości i przyszłości. Zadaje mnóstwo pytań.

  • utrwalają się głoski s, z, c, dz, dziecko nie powinno ich zamieniać na ich zmiękczone odpowiedniki ś, ż, ć, dż;

  • głoski sz, ż, cz, dż dziecko może wymieniać na s, z, c, dz – jest to tzw. seplenienie fizjologiczne;

  • pojawia się głoska r, choć jej brak nie powinien jeszcze niepokoić;

  • może pojawić się tzw. hiperpoprawność związana z opanowaniem nowych, trudnych głosek np. zastępowanie głosek s, z, c, dz, przez sz, ż, cz, dż – np.: sztół, czukierek;

Dziecko 5 – letnie, mowa dziecka w tym wieku powinna być zrozumiała, a wypowiedzi dziecka wielozdaniowe.

  • dziecko potrafi już bezbłędnie powtórzyć sz, ż, cz, dż, choć w mowie potocznej mogą wciąż być zastępowane przez s, z, c, dz;

  • głoska r powinna być już wymawiana, chociaż często pojawia się dopiero w tym okresie;

  • wypowiedzi uwzględniają kolejność zdarzeń i zależności przyczynowo – skutkowe, są zwykle poprawne gramatycznie;

  • dziecko potrafi wyjaśnić znaczenie słów, opisać cechy przedmiotów i możliwość ich zastosowania;

  • dziecko chętnie poprawia innych i samego siebie, szukając prawidłowego brzmienia wyrazu;

Dziecko 6 – letnie, powinno już prawidłowo wymawiać wszystkie głoski, oraz powinno mieć opanowane mówienie.

  • powinno poprawnie wymawiać wszystkie dźwięki nawet te najtrudniejsze do opanowania czyli głoski sz, ż, cz, dż oraz r;

  • umieć porównywać (odnajdywać różnice i podobieństwa) oraz klasyfikować przedmioty pod względem wielkości, kształtu, koloru, ciężaru, funkcji użytkowej

  • samodzielnie wymyślać wyrazy rozpoczynające się na daną głoskę

  • wyklaskiwać ilość sylab w wyrazie

  • określać położenie przedmiotu względem otoczenia (nad, pod, obok, między, wewnątrz itp.)

  • określać kierunek (do tyłu, na wprost, w bok itp.)

Bibliografia:

  1. Kaczmarek L., Nasze dziecko uczy się mowy, Lublin 1966;
  2. Minczakiewicz E. M., Mowa – rozwój – zaburzenia – terapia, Kraków 1997.

opracowała: Joanna Krzysiak – Wacławczyk


Jak wspierać rozwój mowy dziecka

Drodzy Rodzice!

Okres przedszkolny to bardzo ważny etap w rozwoju dziecka. W literaturze jest on opisywany jako okres swoistych form językowych. Dziecko w tym czasie doskonali kompetencję językową i komunikacyjną, rozwija się nie tylko jego artykulacja, ale również umiejętność budowania zdań, tworzenia opowiadań, uczestnictwa w dyskursie. Każdy Rodzic chce, by rozwój jego dziecka przebiegał harmonijnie. Pamiętajmy, że w prosty sposób sami możemy stymulować rozwój własnych pociech. Oto kilka prostych rad jak wspierać rozwój mowy dzieci w wieku przedszkolnym:

  1. Mówmy do dzieci, już od pierwszych chwil ich życia! Pamiętajmy, że dziecko wchodzi z nami w dialog o wiele wcześniej niż zacznie wypowiadać pierwsze słowa. Gdy mówimy do malucha leżącego w łóżeczku, on odpowiada nam wymachując nóżkami i rączkami, uśmiechając się i wydając zabawne odgłosy. To pierwsze, bardzo ważne dla rozwoju mowy, sytuacje dialogowe w jakich znajduje się nasz maluch. Mówmy do dzieci tak, by widziały nasze twarze i nawiązywały z nami kontakt wzrokowy.

  2. Mówmy do naszych pociech jak najwięcej! Mowa powinna towarzyszyć codziennym czynnościom, pracom w domu, spacerom, zakupom. Opowiadajmy dzieciom o wszystkim co się dzieje wokół nich.

  3. Zadbajmy o poprawność i bogactwo naszych wypowiedzi! Mówmy do naszych dzieci, zwracając uwagę na poprawność językową wypowiedzi, nie spieszczajmy i nie zdrabniajmy! Nasze zdania powinny być krótkie i zbudowane z prostych zwrotów.

  4. Odpowiadajmy na pytania naszych dzieci w sposób wyczerpujący. Pamiętajmy, że dziecko które nie usłyszy odpowiedzi na zadawane pytania, w końcu straci motywację do ich zadawania… Bądźmy cierpliwi dla naszych pociech.

  5. Zadbajmy o właściwą konsystencję podawanych pokarmów. Pamiętajmy, że nasze dziecko powinno nauczyć się gryźć i żuć, nie unikajmy twardych pokarmów, nie miksujmy i nie rozdrabniajmy. Niech nasze dzieci gryzą marchewki, jabłuszka- ma to ogromne znaczenie dla prawidłowej artykulacji.

  6. Zadbajmy o właściwy sposób karmienia. Pamiętajmy, że karmienie piersią zapewni dziecku prawidłowy rozwój układu artykulacyjnego, jednak nie przedłużajmy tego etapu zbyt długo. Dziecko powinno jak najszybciej uczyć się picia z kubeczka, a potem również gryzienia i żucia.

  7. Nauczmy nasze dzieci dbałości o higienę jamy ustnej! Nasze dzieci powinny jak najwcześniej nauczyć się posługiwać szczoteczką do mycia ząbków. Niech nawykiem będzie mycie ząbków po każdym posiłku. Regularnie kontrolujmy stan zębów naszych pociech.

  8. Zadbajmy o prawidłowy zgryz dziecka! Wady zgryzu są jedną z najczęstszych przyczyn powstawania wad wymowy. Kontrolujmy zgryz naszych dzieci korzystając z konsultacji ortodontycznych. Zadbajmy o to, by dziecko zbyt długo nie używało smoczka, by nie ssało palca i nie wkładało innych przedmiotów do buzi- może być to bowiem przyczyną wad zgryzu, które z kolei prowadzą do wad wymowy!

  9. Korzystajmy z usług specjalistów! Jeśli nasze dziecko ma nieprawidłową budowę narządów mowy (rozszczepy warg, podniebienia, wady zgryzu lub uzębienia), zapewnijmy mu koniecznie opiekę specjalisty. Kontrolujmy stan słuchu naszych dzieci, szczególnie w sytuacjach gdy dzieci często chorują, przeziębiają się.

  10. Opowiadajmy i czytajmy dziecku bajki, wierszyki, historyjki. Wspólnie rozmawiajmy na temat przeczytanych bajek, uczmy dzieci wierszyków na pamięć, oglądajmy książeczki i nazywajmy obrazki, opisujmy sytuacje prostymi zdaniami.

  11. Naśladujmy dźwięki z otoczenia. Dziecko powinno nauczyć się rozpoznawać odgłosy z otoczenia, identyfikować je i odpowiednio je naśladować- to bardzo ważne ćwiczenia dźwiękonaśladowcze stanowiące świetny trening słuchu i aparatu artykulacyjnego.

  12. Śpiewajmy, tańczmy, grajmy na instrumentach – zadbajmy o to, by u naszych dzieci wykształciło się poczucie rytmu, koordynacja słuchowo- ruchowa i równowaga.

  13. Pamiętajmy, że aktywności słownej powinien towarzyszyć ruch. Proponujmy naszym dzieciom zabawy słowno – ruchowe, zadbajmy by w repertuarze zabaw znalazły się ćwiczenia poprawiające motorykę precyzyjną rąk.

  14. Proponujmy naszym dzieciom zabawy plastyczne. Zachęcajmy je do wypowiedzi na temat sporządzonej pracy, uczmy dzieci planowania.

  15. Ograniczmy naszym dzieciom dostęp do programów telewizyjnych. Wybierajmy programy właściwe dla wieku dziecka, rozmawiajmy z dziećmi na temat obejrzanej dobranocki, uczmy je budowania wypowiedzi.

  16. Wzmacniajmy każdy przejaw aktywności słownej naszych dzieci, nie zmuszajmy dzieci do mówienia, wybierzmy natomiast odpowiedni sposób motywowania. Nie wytykajmy błędów i nie poprawiajmy ustawicznie naszych dzieci!

  17. Zwracajmy uwagę na prawidłowy sposób oddychania! Uczmy dzieci oddychania nosem. Jeśli nasze dziecko oddycha przez usta, często ma otwartą buzię, chrapie w nocy, często ma zatkany nos- skonsultujmy się ze specjalistą (laryngologiem, foniatrą, logopedą).

  18. Zachęcajmy dzieci do zabaw usprawniających pracę języka i warg! Są to świetne ćwiczenia profilaktyczne. Jeśli Twoje dziecko mówi niewyraźnie, ma problemy artykulacyjne, skonsultuj się z logopedą.

  19. Zachęcajmy dzieci do mówienia, motywujmy je tak, by rozmowa była dla dziecka przyjemnością. Jeśli zależy nam, by dziecko z radością uczestniczyło w proponowanych przez nas ćwiczeniach, zadbajmy by miały one formę zabawy!

  20. Bądźmy wyrozumiali i cierpliwi! Nie wymagajmy od dziecka zbyt wczesnego wypowiadania poszczególnych głosek! Jeśli nie mamy pewności, czy rozwój artykulacyjny naszych pociech przebiega prawidłowo- skorzystajmy z rady logopedy. Jeśli nasze dziecko jest leworęczne, nie zmuszajmy go do posługiwania się ręką prawą. Jest to działanie wbrew naturze i może prowadzić do poważnych zaburzeń rozwoju mowy!

opracowała: Joanna Krzysiak – Wacławczyk

 

[siteorigin_widget class=”SiteOrigin_Widget_Image_Widget”][/siteorigin_widget]